
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Căn cứ vào các chứng cứ và tài liệu đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, ý kiến của Kiểm sát viên và các đương sự.
[1] Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của bà Lê Thị B làm trong hạn luật định nên được chấp nhận xem xét theo thủ tục phúc thẩm.
[1.1] Việc xác định quan hệ tranh chấp, thẩm quyền giải quyết vụ án: Tòa án cấp sơ thẩm đã xác định đúng quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết theo quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự. Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm đã xác định đúng, đầy đủ tư cách của những người tham gia tố tụng.
[1.2] Tại phiên tòa phúc thẩm, vắng mặt một số người tham gia tố tụng nhưng đã được Tòa án tống đạt văn bản tố tụng hợp lệ. Tại phiên tòa, các đương sự có mặt đều đề nghị Hội đồng xét xử tiếp tục xét xử vụ án mà không hoãn phiên tòa. Căn cứ đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh và các đương sự có mặt, Hội đồng xét xử nhận thấy đây là phiên tòa được mở lần thứ ba, theo quy định tại Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử vụ án.
[2] Về nội dung: Xét nội dung kháng cáo của bà Lê Thị B, Hội đồng xét xử nhận thấy:
[2.1] Xét Giấy chuyển nhượng đất vườn ngày 26/12/2009:
Theo Giấy chuyển nhượng đất vườn ngày 26/12/2009 có nội dung: “Tôi là Dương Văn M có thửa đất số 673 tờ bản đồ số 42 bản đồ 299. Do điều kiện kinh tế tôi chuyển nhượng lại một phần đất vườn cho chị Lê Thị Bính tứ cận: Phía Bắc giáp đất còn lại của tôi dài 21m; phía Đông giáp đất ông Nguyễn Hữu L dài 5m; phía Tây giáp đường 22/12 dài 5m, tổng diện tích 105m2”. Giấy chuyển nhượng ghi tên bên được chuyển nhượng bà Lê Thị B; bên chuyển nhượng ông Dương Văn M, bà Trịnh Thị M. Giấy có xác nhận của thôn trưởng thôn 9, xã Cổ Đạm; địa chính xã Cổ Đạm và xác nhận của UBND xã C.
Theo trình bày của nguyên đơn bà Lê Thị B, thời điểm chuyển nhượng bà Bính đang ở nước ngoài, chị ruột của bà Bính là bà Lê Thị H có điện sang nói vợ chồng ông M, bà M có bán đất, có mua không, vợ chồng bà B đã đồng ý và gửi tiền cho bà Hường thực hiện giao dịch mua bán.
Lời khai của nguyên đơn bà B, bị đơn ông M và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là phù hợp với nhau về thời điểm viết giấy mua bán đất vườn thì bà Lê Thị B đang ở nước ngoài, người thay bà B là bà Lê Thị H. Đây là tình tiết, sự kiện không phải chứng minh theo quy định tại Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự. Như vậy, việc bà B nhận chuyển nhượng đất vườn của ông Dương Văn M nhưng không trực tiếp ký vào hợp đồng chuyển nhượng là vi phạm về hình thức hợp đồng theo quy định tại khoản 2 Điều 117 Bộ luật Dân sự.
Quá trình giải quyết vụ án và tại đơn kháng cáo, nguyên đơn bà Lê Thị B; người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn là ông Đặng Minh T và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn đều cho rằng hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà B và ông M, bà M đã hoàn thành, các bên đã thanh toán số tiền 120.000.000 đồng là giá trị đất chuyển nhượng nên đề nghị công nhận hợp đồng có hiệu lực pháp luật.
Tuy nhiên, xét nội dung giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất thấy rằng: Thửa đất số 276, tờ bản đồ số 02, diện tích 276m2 (đất ở 200m2; đất vườn 76m2) là tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân của vợ chồng ông Dương Văn M, bà Trịnh Thị M. Tại giấy bán đất vườn có chữ ký của ông M, bà M nhưng theo bà M, ông M là người nghiện đề, cờ bạc, bà không biết có việc thỏa thuận mua bán đất giữa ông M với bà H. Khi ông M đưa giấy cho bà M ký, bà M ký chứ không đọc nội dung.
Lời khai của bà M là có cơ sở thực tế, từ năm 2012 đến nay, sau khi nhận được đơn kiến nghị của bà Lê Thị B, UBND xã C đã tiến hành 03 lần hòa giải (năm 2012, 2016, 2018) nhưng các buổi làm việc chỉ có ông M, còn bà M không có mặt để trình bày quan điểm về việc chuyển nhượng đất.
Tại thời điểm nhận chuyển nhượng đất vườn, mọi giao dịch chỉ thực hiện trên giấy tờ, hai bên không tiến hành đo vẽ, không giao đất trên thực địa. Nội dung này đều được nguyên đơn bà B, bị đơn ông M, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà H, ông Đ, ông Q thừa nhận (BL 132; 133).
Theo bà Lê Thị H (chị gái nguyên đơn bà Lê Thị B) khẳng định thời điểm ông M chuyển nhượng đất vườn, trên phần đất chuyển nhượng có một phần nhà ngang của ông M nằm trên đất (BL 138). Ông Dương Văn M, bà Trịnh Thị M khẳng định ông bà làm nhà vào năm 1993 (BL 270, 271).
Theo biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 11/01/2023, phần diện tích đất 105m2 (theo thỏa thuận mua bán) và 101,5m2 (theo đo đạc thực tế) có một phần diện tích nhà ngang trên đất là 12,6m2. Như vậy, tại thời điểm thực hiện giao dịch có phần nhà ngang trên phần đất chuyển nhượng của gia đình ông M, bà M. Bà H là người thay bà B thực hiện ký văn bản biết nhưng khi thực hiện chuyển nhượng đất vườn không phản ánh tài sản trên đất là trái quy định pháp luật nên giao dịch không thể thực hiện được.
Mặt khác, thửa đất của gia đình ông M, bà M có tổng diện tích đất ở 200m2; đất vườn là 76m2. Tại văn bản chuyển nhượng ngày 26/12/2009 ghi “Giấy chuyển nhượng đất vườn”, chuyển nhượng phần đất vườn có diện tích 105m2. Trong diện tích chuyển nhượng không phản ánh chuyển nhượng diện tích đất ở. Tuy nhiên, tổng diện tích đất vườn của gia đình ông M, bà M được Nhà nước giao là 76m2, là không đủ diện tích 105m2 đất vườn so với Giấy chuyển nhượng quyền sử dụng đất.
Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa sơ thẩm, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn ông Đặng Minh T đề nghị: “Nếu gia đình ông M làm thủ tục chuyển toàn bộ 105m2 (trong đó 76m2 đất vườn và 29m2 đất ở) thì bà B sẽ trả số tiền chênh lệch từ đất vườn sang đất ở, nếu ông M không đồng ý thì ông M phải chuyển 29m2 đất ở sang đất vườn để giao cho bà B đủ 105m2 đất vườn như thỏa thuận mua bán”.
Tại Công văn số 159/UBND-ĐC ngày 07/8/2024 của UBND xã C khẳng định: Toàn bộ phần diện tích 276,0m² của thửa đất số 673, tờ bản đồ số 02 nay thuộc thửa đất số 210, tờ bản đồ số 19. Căn cứ theo Quy hoạch sử dụng đất huyện N giai đoạn 2021-2030 đã được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 2552/QĐ-UBND ngày 14/12/2022 thì được quy hoạch đường giao thông nên không đủ điều kiện để thực hiện việc chuyển đổi mục đích 76m² sang đất ở nông thôn.
Như vậy, phần diện tích đất vườn của gia đình ông M, bà M chỉ có tổng diện tích 76m2 đất là không đủ diện tích đất vườn như theo Giấy chuyển nhượng đất vườn hai bên lập và được nguyên đơn thừa nhận.
Như vậy, mặc dù trong giấy chuyển nhượng đất có chữ ký của ông M, bà M; ông M đã nhận đủ số tiền 120.000.000 đồng. Tuy nhiên, tại thời điểm chuyển nhượng đất (năm 2009) giữa ông M với bà B (do bà H đại diện), hai bên không tiến hành giao đất trên thực địa, từ năm 2009 đến nay ông M, bà M vẫn là người sử dụng đất; trên diện tích đất chuyển nhượng có 12,6m2 đất là ngôi nhà ngang ông M, bà M xây năm 1993 nhưng giấy chuyển nhượng không phản ánh tài sản trên đất; phần diện tích đất vườn gia đình ông M chỉ có 76m2 đất, không đủ diện tích đất chuyển nhượng theo giấy chuyển nhượng.
Do đó, giao dịch dân sự trên trái quy định pháp luật, không thể thực hiện được, dẫn đến vô hiệu cả về hình thức và nội dung theo quy định tại Điều 117 Bộ luật Dân sự.
Quá trình giải quyết vụ án, mặc dù nguyên đơn không yêu cầu giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu và yêu cầu bồi thường. Nhưng phía bị đơn bà Trịnh Thị M có yêu cầu phản tố đề nghị tuyên hợp đồng vô hiệu và đề nghị bồi thường số tiền 1.180.000.000 đồng là vượt quá số tiền theo biên bản định giá tài sản (đất vườn 58.500 đồng/1m2) + 120.000.000 đồng đã nhận, tổng 1.300.000.000 đồng. Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lê Thị B, chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn và buộc ông M, bà M trả cho bà B số tiền 1.300.000.000 đồng là đã giải quyết triệt để nội dung vụ án.
Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử thấy không có căn cứ chấp nhận nội dung kháng cáo của nguyên đơn.
[NGUỒN BẢN ÁN SỐ: 8/2026/DS-PT NGÀY: 09 – 3 – 2026 CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH HÀ TĨNH]
LINK PDF: BẢN ÁN SỐ: 8/2026/DS-PT NGÀY: 09 – 3 – 2026
——-
Tầng 2 Tòa nhà Thư Dung Plaza, 87 Nguyễn Văn Linh, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng
Luật sư tại Huế:
09 Nguyễn Huệ, Phường Thuận Hoá, Thành phố Huế
Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:
146 Hoàng Hoa Thám, phường Gia Định, thành phố Hồ Chí Minh
Luật sư tại Hà Nội:
P.301, Tầng 3, số 63 Vũ Ngọc Phan, phường Láng, thành phố Hà Nội
Luật sư tại Nghệ An:
1421 Nguyễn Tất Thành, phường Quỳnh Mai, Nghệ An
Tầng 2, tòa nhà Cửa Tiền Phố, đường Hồ Hữu Nhân, phường Trường Vinh Tân, tỉnh Nghệ An
Luật sư tại Gia Lai:
Số 61 Phạm Văn Đồng, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai
Website: www.fdvn.vn www.fdvnlawfirm.vn www.diendanngheluat.vn
Email: fdvnlawfirm@gmail.com luatsulecao@gmail.com
Điện thoại: 0772 096 999
Fanpage: https://www.facebook.com/fdvnlawfirm/
Legal Service For Expat: https://www.facebook.com/fdvnlawfirmvietnam/
TỦ SÁCH NGHỀ LUẬT: https://www.facebook.com/SayMeNgheLuat/
DIỄN ĐÀN NGHỀ LUẬT: https://www.facebook.com/groups/saymengheluat/
KÊNH YOUTUBE: https://www.youtube.com/c/luatsufdvn
KÊNH TIKTOK: https://www.tiktok.com/@luatsufdvn
KÊNH TELEGRAM FDVN: https://t.me/luatsufdvn