Feel free to go with the truth

Trang chủ / Dân sự / [NGHIÊN CỨU LUẬT MỖI NGÀY] – Hủy bản án Tranh chấp hợp đồng vay tài sản, kiện đòi tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại về tài sản do Tòa án cấp sơ thẩm chưa xác định đúng quan hệ tranh chấp dẫn đến sai lầm trong việc áp dụng pháp luật

[NGHIÊN CỨU LUẬT MỖI NGÀY] – Hủy bản án Tranh chấp hợp đồng vay tài sản, kiện đòi tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại về tài sản do Tòa án cấp sơ thẩm chưa xác định đúng quan hệ tranh chấp dẫn đến sai lầm trong việc áp dụng pháp luật

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra công khai tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử xét thấy:

[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của ông Chow C Loong John, Công ty TNHH P1 (Việt Nam) làm trong hạn luật định, thủ tục kháng cáo theo đúng quy định của pháp luật nên có cơ sở chấp nhận.

[2] Các đương sự có đơn xin vắng mặt, đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nhưng vẫn vắng mặt không có lý do. Do đó, Tòa án xét xử vắng mặt các đương sự theo quy định tại Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[3] Về nội dung kháng cáo của ông Chow C Loong John, Công ty TNHH P1 (Việt Nam):

[3.1] Về việc xác định quan hệ tranh chấp và pháp luật áp dụng để giải quyết vụ án

Nguyên đơn – ông J khởi kiện yêu cầu Công ty P1 (Việt Nam) trả cho ông J 1.000.000 USD tiền vay theo hợp đồng vay tiền số PB/001 ngày 20/7/2020 và Phụ lục 02 ngày 20/7/2022; phía Công ty P1 (Việt Nam) có đơn phản tố yêu cầu tuyên bố hợp đồng vay tiền số PB/001 ngày 20/7/2020 và Phụ lục 02 ngày 20/7/2022 là vô hiệu do giả tạo, buộc ông J hoàn trả các khoản tiền mà ông J đã rút từ tài khoản Công ty, khoản tiền lương ông J đã nhận từ Công ty, bồi thường các khoản thiệt hại mà ông J gây ra cho Công ty trong khoảng thời gian ông J làm người đại diện theo pháp luật của Công ty P1 (Việt Nam). Do đó, cần xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản và Tranh chấp giữa công ty với người quản lý công ty” theo quy định tại khoản 3 Điều 26 và khoản 4 Điều 30 Bộ luật Tố tụng dân sự, pháp luật áp dụng để giải quyết tranh chấp là Bộ luật Dân sự năm 2015, Luật Doanh nghiệp năm 2014 và Luật Doanh nghiệp năm 2020.

Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” và áp dụng Bộ luật Dân sự năm 2015 để giải quyết là phù hợp với quy định pháp luật. Tuy nhiên, đối với yêu cầu phản tố của bị đơn, Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ tranh chấp là “Kiện đòi tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại về tài sản” là chưa đúng, từ đó Tòa án cấp sơ thẩm không áp dụng Luật Doanh nghiệp năm 2014, Luật Doanh nghiệp năm 2020 để giải quyết yêu cầu phản tố của bị đơn là có sai lầm trong việc áp dụng pháp luật.

[3.2] Về việc đưa ông Michale A1 tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án

Căn cứ Giấy ủy thác do ông J lập ngày 23/10/2018 (BL 620), Giấy ủy thác do ông J lập ngày 13/12/2018 (BL 632), Tuyên bố ủy thác do ông J lập ngày 13/12/2019 (BL 148) có cùng nội dung:

“1. Một cổ phần phổ thông (đại diện cho 100% vốn cổ phần đã phát hành) của Prime Business International L2 (“Công ty”), một Công ty H3 có mã số doanh nghiệp B3, hiện đứng tên tôi trong sổ sách của Công ty không thuộc về tôi mà thuộc về AMINOZZAKERI MAHMOUD còn được gọi là MICHAEL AMINI (sau đây gọi là “Chủ sở hữu hưởng lợi”) và tôi nắm giữ cổ phần nói trên với tư cách là người được ủy thác của Chủ sở hữu hưởng lợi.

2. Tôi nắm giữ cổ phần nói trên và tất cả các khoản cổ tức và lãi suất đã hoặc sẽ phát sinh trên cổ phần đó THEO SỰ ỦY THÁC của Chủ sở hữu hưởng lợi và tôi đồng ý chuyển nhượng, thanh toán và xử lý cổ phần nói trên và các khoản cổ tức và lãi suất phải trả liên quan đến cổ phần đó và thực hiện tất cả các quyền lợi và quyền khác có thể phát sinh cho tôi theo hiệu lực của cổ phần đó.

3. Tôi cam kết, khi được Chủ sở hữu có lợi ích yêu cầu, sẽ chuyển nhượng cổ phần nói trên cho Chủ sở hữu hưởng lợi hoặc theo chỉ đạo của Chủ sở hữu hưởng lợi và vì mục đích đó, một thỏa thuận chuyển nhượng cổ phần nói trên do tôi ký hợp lệ được đính kèm vào đây.

4. Tôi tại đây chỉ định không hủy ngang Chủ sở hữu hưởng lợi làm người được ủy quyền của tôi để chèn tên của Chủ sở hữu hưởng lợi hoặc tên của người khác mà Chủ sở hữu hưởng lợi đề cử hoặc thực hiện bất kỳ thay đổi hoặc bổ sung cần thiết nào liên quan đến cổ phần trong việc chuyển nhượng nói trên và phát hành lại hồ sơ sau khi thực hiện chèn, thay đổi hoặc bổ sung.

5. Tôi xin tuyên bố rằng tôi sẽ không hủy bỏ Giấy ủy thác này mà không có sự đồng ý trước bằng văn bản của Công ty và Chủ sở hữu hưởng lợi”.

Căn cứ văn bản Thỏa thuận ngày 23/10/2018 giữa ông J và ông Michale A1 (BL 616) có nội dung:

“1. Bối cảnh:

1.1 John là chủ sở hữu hợp pháp và sở hữu 1 cổ phần phổ thông (đại diện cho 100% vốn cổ phần đã phát hành) (“Cổ phần”) của P4, một công ty được thành lập hợp pháp tại Hồ N với mã số doanh nghiệp B3 (“Công ty”).

1.2 Công ty nắm giữ 100% cổ phần của Công ty TNHH P1 (Việt Nam) (“Prime Business (Việt Nam)”), công ty P1 (Việt Nam) đã mua một lô đất tại Việt Nam (“Lô Đất”) với các chi tiết nêu trong Phụ lục và các nhà xưởng (chưa xây dựng) cùng các máy móc và tài sản khác chưa mua (“Tài sản”). Khoản tiền đặt cọc là 288.990 đô la Mỹ, bằng 10% giá thuê đất đã được thanh toán cho Công ty Liên Doanh T7-Singapore. Việc hoàn tất thương vụ mua lại chưa diễn ra.

1.3 John đã lập Giấy ủy thác vào ngày 23 tháng 10 năm 2018, theo đó, J là người ủy thác Cổ phần trong khi M là chủ sở hữu hưởng lợi của Cổ phần với các điều khoản và điều kiện được nêu trong đó. Một bản sao của Giấy ủy thác được đính kèm vào đây dưới dạng Phụ lục.

CÁC BÊN SAU ĐÂY THỎA THUẬN NHƯ SAU:

1. THANH TOÁN

1.1 Để J tiếp tục là người ủy thác của Cổ phần, M đã đồng ý trả cho J 5% lợi nhuận ròng (“Thanh toán”) do Prime Business (Việt Nam) tạo ra.

1.2 Michael sẽ thanh toán cho J trong vòng 60 ngày kể từ ngày M xác nhận lợi nhuận của P (Việt Nam) sau khi khóa sổ vào cuối mỗi năm.

1.3 Michael chỉ có nghĩa vụ thanh toán cho J nếu P (Việt Nam) đã kiếm được lợi nhuận và lợi nhuận này sẽ được phản ánh trên sổ sách hạch toán của P (Việt Nam).

2. CHẤM DỨT

2.1 Nghĩa vụ thanh toán của M theo Khoản 1 sẽ được xác định khi xảy ra bất kỳ sự kiện nào sau đây:

(A) John vi phạm điều khoản Giấy ủy thác; và/hoặc

(B) John không còn là người ủy thác theo Giấy ủy thác; và/hoặc

(C) John không còn là cổ đông của Công ty; và/hoặc

(D) Bất kỳ hành vi hoặc giao dịch trái phép nào đối với Công ty P1 (Việt Nam) và/hoặc Lô Đất và Tài sản; và/hoặc

(E) Nếu John qua đời.

2.2 Việc chấm dứt sẽ không ảnh hưởng đến bất kỳ quyền hoặc nghĩa vụ nào đã phát sinh của bất kỳ bên nào”.

Căn cứ Di chúc do ông J lập ngày 23/10/2018 (BL 624) có nội dung:

“1. Tôi xin HỦY BỎ tất cả các di chúc, di ngôn và các loại khác trước đây do tôi lập liên quan đến tài sản của tôi ở Hồ N và TUYÊN BỐ đây là di chúc cuối cùng của tôi liên quan đến tài sản của tôi ở Hồ N.

2. TÔI CHỈ ĐỊNH AMINOZZAKERI MAHMOUD còn được gọi là MICHAEL AMINI, người sở hữu Hộ chiếu Hoa Kỳ số 488161300 (Người có hộ chiếu Hoa Kỳ số 488161300 và Hộ chiếu Iran số B96126573) làm người thi hành di chúc và người ủy thác của tôi.

3. TÔI GIAO toàn bộ quyền lợi, quyền và lợi ích của tôi đối với 1 cổ phần phổ thông do tôi nắm giữ tại PRIME BUSINESS INTERNATIONAL LIMITED, một công ty được thành lập tại Khu đặc hành chính Hồng Kông, Công ty có mã số 2569114 (“Công ty”) và bất kỳ tài sản nào khác thuộc về AMINOZZAKERI MAHMOUD nói trên còn được gọi là MICHAEL AMINI cho đến AMINOZZAKERI MAHMOUD nói trên còn được gọi hoàn toàn là MICHAEL AMINI. Công ty nắm giữ 100% cổ phần của Công ty TNHH P1 (Việt Nam), công ty sẽ sở hữu một lô đất tại số B Đường V, 32 Khu công nghiệp V S, Xã T, Huyện B, Tỉnh Bình Dương, Việt Nam và công trình (nếu có) và các máy móc và tài sản khác (nếu có)”.

Căn cứ Văn kiện chuyển nhượng ngày 20/7/2023 giữa ông J và ông M có nội dung ông J chuyển nhượng cổ phần của Công ty P5 cho ông M với giá 000 HKD (0 đô la Hồ N) (BL 381).

Từ các căn cứ nêu trên có cơ sở xác định ông J chỉ là người đứng tên giùm ông Michael Công ty P6 (Công ty mẹ của Công ty P1), giữa ông M và ông J có thỏa thuận ông M trả cho ông J 5% lợi nhuận ròng của Công ty P1. Do đó, việc giải quyết tranh chấp giữa Công ty P1 và ông J (người quản lý Công ty) có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi, nghĩa vụ của ông M nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không đưa ông M tham gia tố tụng là đưa thiếu người tham gia tố tụng, có vi phạm về thủ tục tố tụng.

Ngày 13/8/2024, Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương có Công văn số 245/TA-DS về việc phúc đáp yêu cầu của bà Nguyễn Thu N1 (người đại diện theo ủy quyền của bị đơn) có nội dung bị đơn không cung cấp được chứng cứ chứng minh năm 2018 ông M có chuyển cho ông J 3.000.000 USD để xây dựng nhà xưởng công ty P1, không cung cấp được chứng cứ chứng minh 1.000.000 USD mà ông J khởi kiện trong vụ án là một phần trong số tiền ông M chuyển cho ông J, trường hợp có tranh chấp về số tiền 3.000.000 USD giữa ông M và ông J thì giải quyết bằng vụ kiện khác, từ đó Tòa án cấp sơ thẩm không đưa ông M tham gia tố tụng (BL 453). Xét thấy, nhận định của Tòa án cấp sơ thẩm để không đưa ông M tham gia tố tụng là chưa thỏa đáng, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của ông M và chưa giải quyết toàn diện, triệt để vụ án.

[3.3] Về việc thu thập chứng cứ

[3.3.1] Hồ sơ pháp lý Công ty M3 và Công ty P5

Ngày 10/10/2018, Công ty M3 chuyển khoản cho ông J 3.000.000 USD (BL 637) và chuyển cho Công ty P5 3.500.000 USD (BL 638).

Ngày 27/12/2018, Công ty M3 chuyển khoản Công ty P5 5.000.000 USD (BL 636).

Ngày 27/12/2018, Công ty M3 chuyển khoản Công ty P5 6.105.850,60 USD (BL 639).

Cần xác minh, thu thập chứng cứ làm rõ tại thời điểm năm 2018 Công ty M3 thuộc sở hữu của ai? Do ai làm người đại diện theo pháp luật? Công ty M3 có thuộc sở hữu của ông M hay không? Từ đó mới đủ cơ sở để xác định khoản tiền 1.000.000 USD mà ông J chuyển khoản vào tài khoản Công ty P1 (Việt Nam) có phải là khoản tiền do ông M (thông qua Công ty M3) chuyển cho ông J hay không, từ đó mới đủ cơ sở giải quyết vụ án.

[3.3.2] Hồ sơ thành lập, đăng ký thay đổi của Công ty TNHH P1

Ngày 11/3/2019, Phòng đăng ký kinh doanh – Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh B cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp – đăng ký lần đầu cho Công ty TNHH MTV Công ty TNHH P1 (Việt Nam).

Ngày 23/02/2024, Phòng đăng ký kinh doanh – Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh B cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp – đăng ký thay đổi lần thứ 4 Công ty TNHH MTV Công ty TNHH P1 (Việt Nam) (BL 97).

Tòa án cấp sơ thẩm chưa xác minh, thu thập hồ sơ đăng ký lần đầu, các lần đăng ký thay đổi của Công ty TNHH P1 (Việt Nam) để xác định chủ sở hữu, người đại diện theo pháp luật của Công ty TNHH P1 (Việt Nam) tại thời điểm thành lập, tại thời điểm ký Hợp đồng vay tiền số PB/001 (ngày 20/7/2020) là ai, chưa thu thập Điều lệ của Công ty TNHH P1 (Việt Nam) là chưa đủ cơ sở để đánh giá hiệu lực của Hợp đồng vay tiền số PB/001 ngày 20/7/2020 giữa ông J và Công ty TNHH P1 (Việt Nam) – do bà Võ Thụy Như T2 làm đại diện theo ủy quyền.

[3.3.3] Việc ký hợp đồng vay và thực hiện hợp đồng vay

Ngày 20/7/2020, ông J và Công ty TNHH P1 (Việt Nam) – do bà Võ Thụy Như T2, chức vụ Kế toán trưởng, đại diện ký Hợp đồng vay ngắn hạn số PB/001 số tiền 1.000.000 USD, thời hạn vay dưới 12 tháng kể từ ngày giải ngân, lãi suất 0%, bên vay sẽ hoàn trả khoản vay đầy đủ trước ngày 20/7/2021 (BL 12-13).

Ngày 20/7/2021, Ngân hàng TMCP Đ – Chi nhánh N3 ban hành Thư xác nhận số 207/BIDV-KHDN có nội dung:

“Số tài khoản đầu tư trực tiếp: 65110370056729 (ngày mở tài khoản: 14.03.2019).

– Thông qua tài khoản đầu tư trực tiếp, Công ty đã phát sinh các giao dịch liên quan đến hợp đồng vay ngắn hạn số PB/001 ngày 20.07.2020, cụ thể như sau:

Ngày 23.07.2020: Số tiền USD 128,000.00 (ngày báo có: 23.07.2020).

Ngày 24.07.2020: Số tiền USD 128,000.00 (ngày báo có: 27.07.2020).

Ngày 27.07.2020: Số tiền USD 128,000.00 (ngày báo có: 28.07.2020).

Ngày 28.07.2020: Số tiền USD 128,000.00 (ngày báo có: 29.07.2020).

Ngày 29.07.2020: Số tiền USD 128,000.00 (ngày báo có: 29.07.2020).

Ngày 30.07.2020: Số tiền USD 128,000.00 (ngày báo có: 30.07.2020).

Ngày 31.07.2020: Số tiền USD 104,000.00 (ngày báo có: 31.07.2020).

Ngày 03.08.2020: Số tiền USD 128,000.00 (ngày báo có: 03.08.2020).

Tổng cộng: USD 1,000,000.00” (BL 36).

Ngày 20/7/2022, ông J và Công ty TNHH P1 (Việt Nam) – do bà Võ Thụy Như T2, chức vụ Kế toán trưởng, đại diện ký Phụ lục 02 Hợp đồng số PB/001 ngày 20/7/2020 có nội dung:

“ĐIỀU 1: GIA HẠN HỢP ĐỒNG

Phụ lục hợp đồng này sẽ có hiệu lực từ ngày 20/07/2022 cho đến khi bên B thanh toán hết 1.000.000 USD cho bên A vào tài khoản của bên A.

Điều 2: THAY ĐỔI ĐỒNG TIỀN THANH TOÁN

Hai bên thống nhất sẽ thanh toán khoản vay bằng VND giá trị thanh toán là 23.085.000.000 VND (hai mươi ba tỷ không trăm tám mươi lăm triệu đồng) tương đương 1.000.000 USD theo tỷ giá quy đổi là 23.085” (BL 11).

Tòa án cấp sơ thẩm chưa xác minh làm rõ ai là người rút khoản tiền 1.000.000 USD từ tài khoản số 65110370056729 của Công ty TNHH P1 (Việt Nam) mở tại Ngân hàng B2, khoản tiền này có được đưa vào sổ sách kế toán của Công ty TNHH P1 (Việt Nam) hay không, khoản tiền này được chi tiêu vào mục đích gì, nhằm mục đích đầu tư phát triển công ty hay được sử dụng vào mục đích cá nhân của ông J, sổ sách kế toán, báo cáo tài chính qua các năm có ghi nhận khoản nợ 1.000.000 USD của ông J hay không. Tòa án cấp sơ thẩm chưa tiến hành xác minh, sao kê tài khoản của Công ty TNHH P1 (Việt Nam) mở tại Ngân hàng B2, chưa thu thập báo cáo tài chính, sổ sách kế toán của Công ty TNHH P1 (Việt Nam) các năm 2019, 2020, 2021, 2022 (từ khi ký hợp đồng vay đến khi ông J không còn làm người đại diện theo pháp luật của Công ty TNHH P1 (Việt Nam)) là chưa đủ cơ sở giải quyết vụ án.

Tòa án cấp sơ thẩm chưa làm rõ tại hợp đồng số PB/001 ngày 20/7/2020 có nội dung thỏa thuận bên vay sẽ hoàn trả khoản vay đầy đủ trước ngày 20/7/2021 nhưng đến hạn thanh toán ông J không yêu cầu bên vay thanh toán tiền vay. Sau khi quá hạn một năm sau vào ngày 20/7/2022 ông J lại ký Phụ lục 02 gia hạn hợp đồng. Tòa án cấp sơ thẩm chưa làm rõ điểm mâu thuẫn này, trong trường hợp ông J không giải thích được thì cần triệu tập bà Võ Thụy Như T2 để tiến hành đối chất với ông J làm rõ điểm mâu thuẫn này mới đủ cơ sở để giải quyết vụ án.

[3.3.4] Ngày 31/10/2023, Công ty P1 lập Ủy nhiệm chi số tiền 1.000.000.000 đồng cho ông J với nội dung: “TT khoan vay theo PL02 HD PB001” (BL 347). Tòa án cấp sơ thẩm chưa xác minh, thu thập chứng cứ là ai lập Ủy nhiệm chi này, có phải do ông J với tư cách đại diện Công ty P1 lập ủy nhiệm chi cho cá nhân ông J hay không. Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ vào nội dung Ủy nhiệm chi “TT khoan vay theo PL02 HD PB001” để xác định Công ty P1 (Việt Nam) có vay tiền của ông J là chưa đủ cơ sở vững chắc.

[4] Từ những phân tích và nhận định nêu trên, do có tình tiết mới phát sinh tại cấp phúc thẩm mà Tòa án cấp phúc thẩm không thể bổ sung, khắc phục được. Do đó, cần chấp nhận một phần kháng cáo ông Chow Chung Loong J, Công ty TNHH P1 (Việt Nam), hủy Bản án sơ thẩm số 88/2024/DS-ST ngày 30/9/2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương, giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm. Tòa án cấp sơ thẩm không có lỗi.

[NGUỒN BẢN ÁN SỐ: 186/2025/DS-PT NGÀY: 18 -3-2025 CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH]

LINK PDF: BẢN ÁN SỐ: 186/2025/DS-PT NGÀY: 18 -3-2025

——-

Luật sư tại Đà Nẵng: 

Tầng 2 Tòa nhà Thư Dung Plaza, 87 Nguyễn Văn Linh, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

Luật sư tại Huế: 

09 Nguyễn Huệ, Phường Thuận Hoá, Thành phố Huế

Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:

146 Hoàng Hoa Thám, phường Gia Định, thành phố Hồ Chí Minh

Luật sư tại Hà Nội:

P.301, Tầng 3, số 63 Vũ Ngọc Phan, phường Láng, thành phố Hà Nội

Luật sư tại Nghệ An:

1421 Nguyễn Tất Thành, phường Quỳnh Mai, Nghệ An

Tầng 2, tòa nhà Cửa Tiền Phố, đường Hồ Hữu Nhân, phường Trường Vinh Tân, tỉnh Nghệ An

Luật sư tại Gia Lai:

Số 61 Phạm Văn Đồng, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai

Website: www.fdvn.vn    www.fdvnlawfirm.vn  www.diendanngheluat.vn

Email: fdvnlawfirm@gmail.com    luatsulecao@gmail.com

Điện thoại: 0772 096 999

Fanpage: https://www.facebook.com/fdvnlawfirm/

Legal Service For Expat:  https://www.facebook.com/fdvnlawfirmvietnam/

TỦ SÁCH NGHỀ LUẬT: https://www.facebook.com/SayMeNgheLuat/

DIỄN ĐÀN NGHỀ LUẬT: https://www.facebook.com/groups/saymengheluat/

KÊNH YOUTUBE: https://www.youtube.com/c/luatsufdvn

KÊNH TIKTOK: https://www.tiktok.com/@luatsufdvn

KÊNH TELEGRAM FDVN: https://t.me/luatsufdvn

Bài viết liên quan