
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
[1] Về quan hệ tranh chấp: Nguyên đơn bà Đoàn Thị Ngọc P khởi kiện yêu cầu tuyên văn bản thỏa thuận phân chia tài sản chung của vợ chồng là văn bản chứng thực của UBND xã H ngày 27/10/2020 số chứng thực 268 quyển số 01/2019+01/2020-SCT/HĐ, GD và Văn bản xác nhận tài sản riêng do UBND xã H chứng thực ngày 27/10/2020 số chứng thực 269 quyển số 01/2019 +01/2020.SCT/HĐ, GD là vô hiệu. Bị đơn ông Nguyễn Tấn P3 không đồng ý nên giữa các bên phát sinh tranh chấp. Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ tranh chấp giữa các bên là “Yêu cầu tuyên bố vô hiệu văn bản thỏa thuận phân chia tài sản chung của vợ chồng và văn bản xác nhận tài sản riêng, liên quan đến văn bản chứng thực” là có căn cứ và vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[2] Đơn kháng cáo của ông P1 thực hiện đúng về hình thức, nội dung và thời hạn theo quy định nên đủ điều kiện để Hội đồng xét xử xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.
[3] Xét nội dung kháng cáo của ông P1 thì thấy rằng:
[3.1] Xét tính hợp pháp của các văn bản thỏa thuận phân chia tài sản chung của vợ chồng, chứng thực của UBND xã H ngày 27/10/2020 số chứng thực 268 quyển số 01/2019+01/2020-SCT/HĐ, GD và Văn bản xác nhận tài sản riêng do UBND xã H chứng thực ngày 27/10/2020 số chứng thực 269 quyển số 01/2019 +01/2020. SCT/HĐ, GD thì thấy rằng: [3.2.1] Về thẩm quyền chứng thực: Căn cứ Điều 5 của Nghị định 23/2015/NĐ-CP, ngày 16/02/2015 của Chính phủ quy định về cấp bản sao từ bản gốc, chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký và chứng thực hợp đồng, giao dịch (sau đây gọi tắt là Nghị định số 23). Thì UBND xã H, huyện D có thẩm quyền chứng thực chữ ký trong các giấy tờ văn bản, chứng thực hợp đồng, giao dịch. Vì vậy, Chủ tịch UBND xã H chứng thực các văn bản nói trên là đúng thẩm quyền.
[3.2.2] Xét về lời chứng người có thẩm quyền chứng thực: Lời chứng của chủ tịch UBND xã H trong văn bản thỏa thuận phân chia tài sản chung của vợ chồng, chứng thực của UBND xã H ngày 27/10/2020 số chứng thực 268 quyển số 01/2019+01/2020-SCT/HĐ, GD và Văn bản xác nhận tài sản riêng do UBND xã H chứng thực ngày 27/10/2020 số chứng thực 269 quyển số 01/2019 +01/2020.SCT/HĐ, GD là bảo đảm theo quy định tại Điều 12 của Nghị định số 23 quy định về lời chứng và mẫu lời chứng kèm theo. Việc chứng thực không thuộc trường hợp không được chứng thực chữ ký quy định tại Điều 25 của Nghị định 23. [
3.2.3] Xét về sự tự nguyện của chủ thể yêu cầu chứng thực thì thấy: Khi yêu cầu UBND xã H chứng thực hai văn bản nói trên, bà P3 và ông P1 đều đảm bảo được các quy định tại Điều 117 của Bộ luật Dân sự 2015. Tại thời điểm yêu cầu chứng thực các bên đương sự đều có đầy đủ năng lực hành vi dân sự. Việc hai bên giao kết thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội. Bà P3 cho rằng mình bị lừa dối nhưng không có tài liệu chứng cứ chứng minh.
[3.2.4] Xét về trình tự, thủ tục của văn bản chứng thực: Thấy rằng văn bản thỏa thuận phân chia tài sản chung của vợ chồng bà P3, ông P1, không ghi, không xác định ngày vợ chồng ông bà thực hiện việc thỏa thuận. Đến ngày 27/10/2020 thì UBND xã H chứng thực Văn bản này. Tại khoản 4 Điều 2 của Nghị định số 23 đã giải thích từ ngữ: “Chứng thực hợp đồng, giao dịch” là việc cơ quan có thẩm quyền theo quy định tại Nghị định này chứng thực về thời gian, địa điểm giao kết hợp đồng, giao dịch; năng lực hành vi dân sự, ý chí tự nguyện, chữ ký hoặc dâu điểm chỉ của các bên tham gia hợp đồng, giao dịch”. Vì thế UBND xã H chứng thực văn bản thỏa thuận phân chia tài sản chung của vợ chồng bà P3, ông P1 không ghi ngày tiến hành việc thỏa thuận là không bảo đảm được việc chứng thực về mặt thời gian thỏa thuận của người yêu cầu chứng thực. Đối với Văn bản xác nhận tài sản riêng của bà Đoàn Thị Ngọc P ghi ngày 09/10/2020 thì thấy rằng. Tại Điều 7 của Nghị định số 23 có quy định về thời hạn thực hiện yêu cầu chứng thực có quy định như sau: “Thời hạn thực hiện yêu cầu chứng thực phải được bảo đảm ngay trong ngày cơ quan, tổ chức tiếp nhận yêu cầu hoặc trong ngày làm việc tiếp theo, nếu tiếp nhận yêu cầu sau 15 giờ; trừ trường hợp quy định tại các Điều 21, 33 và Điều 37 của Nghị định này”. Tuy nhiên, đến ngày 27/10/2020, tức là sau 19 ngày kể từ ngày bà P có yêu cầu chứng thực thì UBND xã H mới thực hiện việc chứng thực. Như vậy, về thời hạn chứng thực là không bảo đảm.
[3.2.5] Theo kết quả xác minh, ngày 08/5/2025 tại UBND xã L, tỉnh Lâm Đồng thể hiện bà Đoàn Thị Ngọc P hành nghề bán vé số, bản thân bà không biết đọc, chỉ viết được họ tên của bà. Qua kiểm tra hồ sơ lưu trữ số: 101/2022/TLSTHNGĐ, ngày 12/4/2022 của Tòa án nhân dân huyện Di Linh về việc yêu cầu chia tài sản chung sau khi ly hôn giữa nguyên đơn ông Nguyễn Tấn P1, bị đơn bà Đoàn Thị Ngọc P vụ án đình chỉ giải quyết bằng Quyết định số: 29/2023/QĐST-HNGĐ, ngày 16/5/2023 và hồ sơ đang giải quyết tranh chấp trong vụ án này, thấy rằng: Toàn bộ đơn khởi kiện và các văn bản trình bày ý kiến, bản tự khai đều do bà Đoàn Thị Ngọc P nhờ người viết hoặc đánh máy, bà P chỉ ký và ghi tên mình phía dưới. Tại khoản 3 Điều 36 của Nghị định 23 có quy định thủ tục chứng thực hợp đồng, giao dịch cụ thể như sau: “Trường hợp người yêu cầu chứng thực không ký được thì phải điểm chỉ; nếu người đó không đọc được, không nghe được, không ký, không điểm chỉ được thì phải có 02 (hai) người làm chứng. Người làm chứng phải có đủ năng lực hành vi dân sự và không có quyền, lợi ích hoặc nghĩa vụ liên quan đến hợp đồng, giao dịch”. Tại khoản 2 Điều 22 của Thông tư số: 01/2020/TT-BTP, ngày 03/3/2020 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 23/2015/NĐ-CP ngày 16 tháng 02 năm 2015 của Chính phủ quy định về cấp bản sao từ sổ gốc, chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký và chứng thực hợp đồng, giao dịch quy định “Người làm chứng theo quy định tại khoản 3 Điều 36 Nghị định số: 23/2015/NĐ-CP do người yêu cầu chứng thực bố trí. Trường hợp người yêu cầu chứng thực không bố trí được thì để nghị cơ quan thực hiện chứng thực chỉ định người làm chứng”. Như vậy, việc bà P không đọc được, nhưng không có người làm chứng tham gia xác nhận trong các văn bản chứng thực là không bảo đảm được tính khách quan đối với nội dung yêu cầu chứng thực. [3.3] Xét thấy trình tự thủ tục chứng thực của văn bản thỏa thuận phân chia tài sản chung của vợ chồng bà Đoàn Thị Ngọc P, ông Nguyễn Tấn P1, UBND xã H chứng thực ngày 27/10/2020 số chứng thực 268 quyển số 01/2019+01/2020- SCT/HĐ, GD và Văn bản xác nhận tài sản riêng của bà Đoàn Thị Ngọc P ghi ngày 09/10/2020, UBND xã H chứng thực ngày 27/10/2020 số chứng thực 269 quyển số 01/2019+01/2020-SCT/HĐ, GD là không bảo đảm theo quy định tại Nghị định 23 và Thông tư số: 01/2020/TT-BTP, ngày 03/3/2020 của Chính phủ quy định về cấp bản sao từ sổ gốc, chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký và chứng thực hợp đồng, giao dịch quy định.
[4] Xét nội dung của các văn bản chứng thực.
[4.1] Đối với văn bản xác nhận tài sản riêng của bà Đoàn Thị Ngọc P ghi ngày 09/10/2020, UBND xã H chứng thực ngày 27/10/2020 số chứng thực 269 quyển số 01/2019+01/2020-SCT/HĐ, GD, thấy rằng: Theo bản tự khai và tại phiên tòa người làm chứng là ông Đinh Huỳnh N xác định ông là người khai phá các thửa đất số 147 tờ bản đồ số 35 xã H (nay là một phần thửa 22; bản đồ số 44), đã được cấp GCNQSDĐ số AM913272 do UBND huyện D, tỉnh Lâm Đồng cấp ngày 07/07/2008 (diện tích 3.509m²); một phần thửa đất số 22 và thửa 49, 57 bản đồ số 44 (đo đạc năm 2015) xã H, (03 phần đất này chưa được cấp GCNQSDĐ). Năm 1994 ông bán lại cho người tên H (không xác định được họ tên, địa chỉ), sau đó khoảng năm 1996 ông H tiếp tục bán lại cho ông Ngọc S1 (không xác định được họ tên, địa chỉ). Khoảng năm 2000, ông Ngọc S1 lại bán cho vợ chồng bà Đoàn Thị Ngọc P và ông Nguyễn Tấn P1. Ông biết rõ nội dung mua bán giữa ông Ngọc S1 và vợ chồng bà P, ông P1 là vì ông S1 có cho ông tiền môi giới. Ngoài ra ông còn xác nhận vợ chồng ông có lập, ký xác nhận vào giấy sang nhượng đất ngày 16/11/2020 giữa bà Đoàn Thị Ngọc P và vợ chồng ông Đinh Huỳnh N, bà Phạm Thị N1. Nội dung mô tả trong giấy sang nhượng đất này đúng với diễn biến thực tế của việc chuyển nhượng. Đến năm 2000 ông được cấp GCNQSDĐ cho toàn bộ diện tích đất của gia đình thì lúc này mới tách diện tích 3.509m² tại thửa đất 147; bản đồ số 35 (một phần thửa 22) xã H sang thẳng qua tên của bà Đoàn Thị Ngọc P và ông Nguyễn Tấn P1. Qua lời trình bày của người làm chứng là ông Nguyễn Văn A, thấy rằng năm 1995, bà P, ông P1 có chuyển nhượng khoảng 04 sào đất có trồng cây cà phê ở thôn H, xã L, huyện B, tỉnh Lâm Đồng cho ông Nguyễn Văn A với giá chuyển nhượng là 09 cây vàng. Nội dung này cho thấy việc bà Đoàn Thị Ngọc P trình bày nguồn tiển có được để nhận chuyển nhượng các diện tích đất của ông Đinh Huỳnh N là tài sản chung của bà P, ông P1 là có cơ sở. Tuy nhiên, tại dòng thứ 05 đến dòng thứ 08, từ dưới lên của trang 01 trong văn bản xác nhận tài sản riêng của bà Đoàn Thị Ngọc P ghi ngày 09/10/2020 (văn bản chứng thực đang yêu cầu tuyên vô hiệu) đã ghi nội dung: “Tôi xác nhận toàn bộ quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất đối với các thửa đất nêu trên là tài sản riêng của ông Nguyễn Tấn P1, do ông Nguyễn Tấn P1 nhận chuyển nhượng bằng tài sản riêng, tôi không có bất kỳ sự đóng góp nào, quyền lợi nghĩa vụ gì về thửa đất nêu trên…”. Như vậy, có thể nhận thấy, nội dung xác nhận của văn bản này về nguồn gốc hình thành khối tài sản chung là không phù hợp với diễn biến thực tế, không phù hợp với ý chí của người yêu cầu chứng thực.
[4.2] Đối với văn bản thỏa thuận phân chia tài sản chung của vợ chồng bà Đoàn Thị Ngọc P và ông Nguyễn Tấn P1, UBND xã H chứng thực ngày 27/10/2020 số chứng thực 268 quyển số 01/2019+01/2020-SCT/HĐ, GD. Thấy rằng văn bản này chỉ thỏa thuận việc phân chia thửa đất số 147 tờ bản đồ số 35 xã H (nay là một phần thửa 22; bản đồ số 44), đã được cấp GCNQSDĐ số AM913272 do UBND huyện D cấp ngày 07/07/2008. Các thửa đất còn lại là một phần thửa đất số 22 và thửa 49, 57 bản đồ số 44 xã H (đo đạc năm 2015, chưa được cấp GCNQSDĐ) không đề cập đến. Bên cạnh đó ngày 13/5/2021, tức là sau ngày chứng thực văn bản thỏa thuận phân chia tài sản chung của vợ chồng, thì UBND xã H lại xác nhận việc vợ chồng ông Nguyễn Tấn P1 và bà Đoàn Thị Ngọc P đang canh tác thửa đất 140, bản đồ 35 cũ (là một phần thửa 22; bản đồ 44 mới), thể hiện tại bút lục số 52. Theo Bản án số: 43/2021/HNGĐ-ST, ngày 05/8/2021 của Tòa án nhân dân huyện Bảo Lâm, thì ông P1 thừa nhận vợ chồng đã ly thân từ năm 2015, ông sống ở xã H, bà P sống ở huyện B. Như vậy, nội dung xác nhận này là không phù hợp với thực trạng người sử dụng đất và trái với thỏa thuận phân chia đã được chứng thực.
[5] Tòa án cấp sơ thẩm xác định văn bản thỏa thuận phân chia tài sản chung của vợ chồng bà Đoàn Thị Ngọc P và ông Nguyễn Tấn P1, do UBND xã H chứng thực ngày 27/10/2020 số chứng thực 268 quyển số 01/2019+01/2020- SCT/HĐ, GD và Văn bản xác nhận tài sản riêng của bà Đoàn Thị Ngọc P ghi ngày 09/10/2020, do UBND xã H chứng thực ngày 27/10/2020 số chứng thực 269 quyển số 01/2019+01/2020-SCT/HĐ, GD là vô hiệu là có căn cứ. Đương sự yêu cầu tuyên bố các văn bản thỏa thuận phân chia tài sản chung của vợ chồng là vô hiệu tức là yêu cầu tuyên vô hiệu cả nội dung lẫn hình thức, theo quy định tại Điều 7 Thông tư 01/2020 ngày 03/3/2020 của Bộ Tư pháp thì chỉ những giấy tờ, văn bản được chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký không đúng Nghị định số 23/2015/NĐ-CP ngày 16 tháng 02 năm 2015 của Chính phủ thì không có giá trị, do đây là vụ án dân sự chứ không phải vụ án hành chính.
[NGUỒN BẢN ÁN SỐ: 287/2025/DS-PT NGÀY: 29 – 9 – 2025 CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH LÂM ĐỒNG]
LINK PDF: BẢN ÁN SỐ: 287/2025/DS-PT NGÀY: 29 – 9 – 2025
——-
Tầng 2 Tòa nhà Thư Dung Plaza, 87 Nguyễn Văn Linh, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng
Luật sư tại Huế:
09 Nguyễn Huệ, Phường Thuận Hoá, Thành phố Huế
Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:
146 Hoàng Hoa Thám, phường Gia Định, thành phố Hồ Chí Minh
Luật sư tại Hà Nội:
P.301, Tầng 3, số 63 Vũ Ngọc Phan, phường Láng, thành phố Hà Nội
Luật sư tại Nghệ An:
1421 Nguyễn Tất Thành, phường Quỳnh Mai, Nghệ An
Tầng 2, tòa nhà Cửa Tiền Phố, đường Hồ Hữu Nhân, phường Trường Vinh Tân, tỉnh Nghệ An
Luật sư tại Gia Lai:
Số 61 Phạm Văn Đồng, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai
Website: www.fdvn.vn www.fdvnlawfirm.vn www.diendanngheluat.vn
Email: fdvnlawfirm@gmail.com luatsulecao@gmail.com
Điện thoại: 0772 096 999
Fanpage: https://www.facebook.com/fdvnlawfirm/
Legal Service For Expat: https://www.facebook.com/fdvnlawfirmvietnam/
TỦ SÁCH NGHỀ LUẬT: https://www.facebook.com/SayMeNgheLuat/
DIỄN ĐÀN NGHỀ LUẬT: https://www.facebook.com/groups/saymengheluat/
KÊNH YOUTUBE: https://www.youtube.com/c/luatsufdvn
KÊNH TIKTOK: https://www.tiktok.com/@luatsufdvn
KÊNH TELEGRAM FDVN: https://t.me/luatsufdvn