
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về hình thức và thời hạn kháng nghị: Kháng nghị của Viện trưởng VKSND khu vực 1 – Đồng Nai có hình thức phù hợp với quy định Điều 279 và trong thời hạn luật định theo Điều 280 Bộ luật Tố tụng dân sự nên kháng nghị phúc thẩm trên là hợp pháp, đúng quy định của pháp luật.
[2] Về đơn kháng cáo: Đơn kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Hoàng P làm trong thời hạn luật định và đóng tạm ứng án phí đầy đủ nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.
[3] Về thẩm quyền giải quyết, đương sự trong vụ án, người tham gia phiên tòa: Tòa án cấp sơ thẩm thụ lý giải quyết đúng thẩm quyền, xác định đúng quan hệ pháp luật và xác định đủ tư cách tố tụng của đương sự.
[4] Về nội dung vụ án: Vào ngày 27/10/2024, giữa bà H và ông P ký Hợp đồng đặt cọc để đảm bảo thực hiện hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất của ông P tại phường T, thành phố B (nay là phường T), thành phố Đ.
Nội dung thỏa thuận được hai bên ghi nhận như sau: Bà H đặt cọc cho ông P số tiền 300.000.000 đồng để đảm bảo thực hiện việc chuyển nhượng thửa đất số 45, tờ bản đồ 42, có tổng diện tích 61,7m² (và phần diện tích ngoài sổ khoảng 30m tiếp giáp mặt phía Tây thửa đất), tọa lạc tại phường T, tỉnh Đồng Nai. Quyền sử dụng đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AE 990166; số vào sổ H01263; thời hạn thỏa thuận hai bên ký hợp đồng công chứng là 15 ngày kể từ ngày đặt cọc. Ngoài ra, hợp đồng còn có các điều khoản thỏa thuận về quyền và nghĩa vụ của các bên, theo đó nếu bà H không tiếp tục thực hiện hợp đồng đặt cọc sẽ mất số tiền đã đặt cọc 300.000.000 đồng; ông P không tiếp tục thực hiện hợp đồng thì phải trả lại cho bà H số tiền đã nhận cọc 300.000.000 đồng và chịu phạt cọc số tiền 300.000.000 đồng.
Bà H khởi kiện yêu cầu: Hủy hợp đồng đặt cọc đã ký ngày 27/10/2024 với ông P vì ông P vi phạm Điều 3, Điều 4 của hợp đồng đặt cọc. Buộc ông P trả lại số tiền đã nhận cọc 300.000.000 đồng và chịu phạt cọc số tiền 300.000.000 đồng, tổng cộng 600.000.000 đồng.
[5] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn:
Theo tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ thể hiện, tại thời điểm các bên ký kết hợp đồng đặt cọc, tài sản chuyển nhượng vẫn thuộc quyền sử dụng hợp pháp của bà Phạm Thị Như L2 theo GCNQSDĐ số AE 990166 do Ủy ban nhân dân thành phố B cấp cho bà L2. Khi thực hiện giao dịch, bà H và ông P đều biết tình trạng pháp lý của tài sản, không thuộc trường hợp bị nhầm lẫn hoặc lừa dối, hai bên đều có lỗi trong giao dịch dân sự nêu trên. Thửa đất này do ông P nhận chuyển nhượng từ bà L2, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã được công chứng và đang chờ nộp hồ sơ đăng ký tại Văn phòng đăng ký đất đai. Do đó, căn cứ theo Án lệ số 79/2025 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, thì ông P có quyền nhận đặt cọc chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Việc ký kết hợp đồng vào ngày 27/10/2024 giữa bà Huỳnh Thị Như H và ông Nguyễn Hoàng P không bị vô hiệu theo quy định tại các Điều 117, Điều 122 và Điều 123 Bộ luật Dân sự.
Tuy nhiên, theo thỏa thuận của hai bên tại Điều 3 của Hợp đồng đặt cọc thì ngoài việc đặt cọc chuyển nhượng thửa đất số 45, tờ bản đồ 42, bà H còn đặt cọc để đảm bảo cho việc nhận chuyển nhượng phần diện tích ngoài giấy chứng nhận quyền sử dụng đất khoảng 30m² tiếp giáp mặt phía Tây thửa đất số 45, cùng tọa lạc tại phường T, tỉnh Đồng Nai. Về phần đất này, các đương sự đều biết rõ là không thể thực hiện thủ tục chuyển nhượng theo quy định tại Điều 500, 501 Bộ luật Dân sự 2015. Như vậy, thỏa thuận đặt cọc chuyển nhượng của hai bên đối với phần diện tích đất ngoài sổ khoảng 30m² là vô hiệu do vi phạm điều cấm của pháp luật và vi phạm các Điều 167, 168, 188 Luật Đất đai 2013 và khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024.
Tòa án cấp sơ thẩm buộc ông P phải trả lại cho bà H số tiền đã nhận là 300.000.000 đồng là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. Tuy nhiên, việc cấp sơ thẩm nhận định phía bị đơn có lỗi hoàn toàn và buộc bị đơn bồi thường số tiền 300.000.000 đồng là không phù hợp với diễn biến và các tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ vụ án nên không có căn cứ chấp nhận về yêu cầu bồi thường của bị đơn.
[6] Xét kháng cáo của bị đơn và kháng nghị của Viện kiểm sát:
Kháng nghị của Viện kiểm sát khu vực 1 và kháng cáo của bị đơn đề nghị cấp phúc thẩm xem xét sửa một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 28/2026/DS-ST ngày 02/02/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 1 – Đồng Nai, không chấp nhận việc buộc bị đơn bồi thường cho nguyên đơn số tiền 300.000.000 đồng là có căn cứ chấp nhận vì như đã phân tích nêu trên, Hợp đồng đặt cọc về việc mua bán nhà đất được lập vào ngày 27/10/2024 giữa bà H và ông P là vô hiệu một phần nên các bên phải trả lại cho nhau những gì đã nhận vì các bên giao kết hợp đồng đều có lỗi. Đồng thời, theo các tài liệu, chứng cứ bị đơn cung cấp, thì tại thời điểm ra Phòng Công chứng ký kết hợp đồng vào ngày 11/11/2024, cả nguyên đơn và bị đơn đều có mặt nhưng phía bà H không đồng ý ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và trước đó bà H có nhắn tin đề nghị hủy hợp đồng và xin nhận lại tiền cọc nên không có căn cứ buộc bị đơn bồi thường tiền phạt cọc.
Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện theo ủy quyền của bị đơn cũng đồng ý trả lại số tiền nhận cọc là 300.000.000 đồng là phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử, nên chấp nhận kháng cáo của bị đơn.
[NGUỒN BẢN ÁN SỐ: 393/2026/DS-PT NGÀY: 30 – 06 – 2026 CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ ĐỒNG NAI]
LINK PDF: BẢN ÁN SỐ: 393/2026/DS-PT NGÀY: 30 – 06 – 2026
——-
Tầng 2 Tòa nhà Thư Dung Plaza, 87 Nguyễn Văn Linh, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng
Luật sư tại Huế:
09 Nguyễn Huệ, Phường Thuận Hoá, Thành phố Huế
Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:
146 Hoàng Hoa Thám, phường Gia Định, thành phố Hồ Chí Minh
Luật sư tại Hà Nội:
P.301, Tầng 3, số 63 Vũ Ngọc Phan, phường Láng, thành phố Hà Nội
Luật sư tại Nghệ An:
1421 Nguyễn Tất Thành, phường Quỳnh Mai, Nghệ An
Tầng 2, tòa nhà Cửa Tiền Phố, đường Hồ Hữu Nhân, phường Trường Vinh Tân, tỉnh Nghệ An
Luật sư tại Gia Lai:
Số 61 Phạm Văn Đồng, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai
Website: www.fdvn.vn www.fdvnlawfirm.vn www.diendanngheluat.vn
Email: fdvnlawfirm@gmail.com luatsulecao@gmail.com
Điện thoại: 0772 096 999
Fanpage: https://www.facebook.com/fdvnlawfirm/
Legal Service For Expat: https://www.facebook.com/fdvnlawfirmvietnam/
TỦ SÁCH NGHỀ LUẬT: https://www.facebook.com/SayMeNgheLuat/
DIỄN ĐÀN NGHỀ LUẬT: https://www.facebook.com/groups/saymengheluat/
KÊNH YOUTUBE: https://www.youtube.com/c/luatsufdvn
KÊNH TIKTOK: https://www.tiktok.com/@luatsufdvn
KÊNH TELEGRAM FDVN: https://t.me/luatsufdvn