NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA LUẬT QUẢN LÝ THUẾ 2025 (CÓ HIỆU LỰC TỪ NGÀY 01/07/2026) - Luật sư Đà Nẵng

Ngày 10 tháng 12 năm 2025 Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (gọi chung là Luật Quản lý thuế 2025) có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026. So với Luật Quản lý thuế 2019 thì luật mới đã có nhiều sửa đổi, bổ sung quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế của nhà nước trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế ngày càng mạnh mẽ như hiện nay. Một số điểm mới đáng chú ý của Luật Quản lý thuế 2025 bao gồm:

Mở rộng đối tượng áp dụng

Tại Điều 2 Luật Quản lý thuế 2025 đã mở rộng, bổ sung đối tượng áp dụng là tổ chức, cá nhân nước ngoài, cụ thể:

b) Tổ chức nước ngoài, cá nhân nước ngoài có hoạt động kinh doanh tại Việt Nam hoặc có thu nhập phát sinh tại Việt Nam là người nộp thuế theo quy định của pháp luật về thuế;

c) Tổ chức nước ngoài, cá nhân nước ngoài có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số khác là người nộp thuế theo quy định của pháp luật về thuế;

Có thể thấy, trong lĩnh vực thuế áp dụng không chỉ đối với tổ chức, cá nhân trong nước mà còn là tổ chức, cá nhân nước ngoài có hoạt động kinh doanh hoặc phát sinh thu nhập tại Việt Nam, hoặc kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số khác. Việc mở rộng đối tượng là phù hợp trong xu thế nền kinh tế số hiện nay và xu hướng hội nhập kinh tế toàn cầu, đồng thời cũng hạn chế tình trạng gian lận thuế, ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách thuế.

Phân nhóm người nộp thuế

Luật Quản lý thuế 2025 đã phân nhóm người nộp thuế dựa trên các tiêu chí cụ thể như:

a) Ngành nghề, lĩnh vực, đặc thù, phương thức hoạt động;

b) Loại hình pháp lý, cơ cấu sở hữu;

c) Quy mô hoạt động, quy mô doanh thu, số nộp ngân sách;

d) Mức độ tuân thủ và lịch sử tuân thủ pháp luật về thuế của người nộp thuế;

đ) Các tiêu chí khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Trước đây, hoạt động quản lý thuế chủ yếu áp dụng tương đối đồng đều giữa các đối tượng, dẫn đến việc giám sát chưa đạt tối ưu về hiệu quả và phân bổ nguồn lực quản lý. Một trong những điểm mới của Luật Quản lý thuế 2025 là việc cơ quan thuế thực hiện phân nhóm người nộp thuế dựa trên các tiêu chí như: Ngành nghề, quy mô doanh thu, mức độ và lịch sử tuân thủ pháp luật về thuế. Việc phân nhóm này nhằm xác định chế độ ưu tiên, phân bổ nguồn lực quản lý và áp dụng các biện pháp giám sát phù hợp với từng đối tượng (theo quy định tại Điều 3 của Luật Quản lý thuế 2025).

Bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý thuế

So với Luật Quản lý thuế 2019 thì tại Điều 8 Luật Quản lý thuế 2025 đã bổ sung thêm các hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý thuế như:

– Chống đối, trì hoãn, không cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ kiểm tra, giám sát thuế, khoản thu khác.

– Tạo lập hóa đơn, chứng từ điện tử trái phép hoặc phục vụ hành vi vi phạm trong lĩnh vực quản lý thuế.

– Cung cấp, phát tán thông tin sai lệch gây ảnh hưởng đến uy tín, hoạt động của cơ quan quản lý thuế, người nộp thuế, Hệ thống thông tin quản lý thuế.

Việc bổ sung thêm các hành vi nghiêm cấm giúp phòng ngừa các hành vi vi phạm, tạo cơ chế xử lý mạnh đối với các hành vi vi phạm về quản lý thuế trước thực trạng tội phạm về thuế ngày càng gia tăng. Ngoài ra, việc bổ sung những hành vi bị nghiêm cấm góp phần tăng cường tính minh bạch, hiệu quả trong công tác quản lý thuế.

Hộ kinh doanh, cá nhân tự thực hiện kê khai thuế

Theo quy định tại Điều 51 Luật Quản lý thuế 2019 cơ quan thuế sẽ xác định số tiền thuế phải nộp theo phương pháp khoán thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân. Theo đó, nghĩa vụ xác định doanh thu và số thuế phải nộp chủ yếu do cơ quan thuế thực hiện trên cơ sở quản lý thực tế. Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 13 Luật Quản lý thuế 2025 thì “Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tự xác định số thuế, khoản thu khác phải nộp theo quy định của pháp luật về thuế, quy định khác của pháp luật có liên quan.”

Quy định mới này cho thấy xu hướng chuyển từ cơ chế “thuế khoán” sang cơ chế người nộp thuế tự kê khai, tự xác định nghĩa vụ thuế và tự chịu trách nhiệm về tính chính xác của việc kê khai. Đây được xem là bước thay đổi quan trọng nhằm tăng tính minh bạch, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, đồng thời phù hợp với xu hướng hiện đại hóa công tác quản lý thuế và chuyển đổi số trong lĩnh thuế hiện nay.

Rút ngắn thời hạn khai bổ sung hồ sơ khai thuế, khoản thu khác

Luật Quản lý thuế 2025 đã rút ngắn thời hạn khai bổ sung hồ sơ khai thuế, khoản thu khác xuống còn 5 năm thay vì 10 năm như quy định tại Luật Quản lý thuế 2019, cụ thể tại Khoản 5 Điều 12 Luật Quản lý thuế năm 2025 quy định:

“5. Người nộp thuế phát hiện hồ sơ khai thuế, khoản thu khác đã nộp cho cơ quan thuế có sai, sót thì được khai bổ sung hồ sơ khai thuế, khoản thu khác trong thời hạn 05 năm kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế, khoản thu khác của kỳ tính thuế có sai, sót đối với các trường hợp……”

Quy định này giúp hạn chế tình trạng kéo dài nghĩa vụ kê khai thuế gây khó khăn cho cơ quan quản lý. Việc khai bổ sung chỉ được thực hiện trước khi cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, kiểm tra và không thuộc trường hợp cơ quan điều tra yêu cầu dừng khai bổ sung. Tuy nhiên, dưới góc độ của doanh nghiệp thì quy định này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về công tác kế toán và kiểm soát nội bộ của doanh nghiệp, đòi hỏi doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực quản trị và tăng cường cơ chế kiểm soát nội bộ để thực hiện kê khai theo đúng thời hạn quy định.

Bổ sung trường hợp khoanh tiền nợ thuế

Điều 20 Luật Quản lý thuế 2025 đã bổ sung thêm trường hợp được khoanh tiền nợ thuế: “Người nộp thuế bị hạn chế trên thực tế quyền khai thác, sử dụng về đất đai, khoáng sản được cấp, được giao do nguyên nhân từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền dẫn đến nợ nghĩa vụ tài chính về đất, khoáng sản”.

Việc bổ sung quy định khoanh tiền nợ thuế trong trường hợp này góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế, tránh tình trạng doanh nghiệp vừa không thể khai thác tài sản trên thực tế nhưng vẫn bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế hoặc tính tiền chậm nộp kéo dài. Đồng thời, quy định mới cũng thể hiện nguyên tắc công bằng trong quản lý thuế khi xem xét đến yếu tố lỗi và nguyên nhân khách quan dẫn đến việc chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Kéo dài thêm thời hạn kiểm tra thuế

Khoản 3 Điều 22 Luật Quản lý thuế 2025 đã gia hạn thời hạn kiểm tra thuế tại trụ sở của người nộp thuế không quá 20 ngày, thay vì quy định thời hạn kiểm tra không quá 10 ngày và thời hạn gia hạn không quá 10 ngày như trước đây, cụ thể quy định: “Thời hạn kiểm tra thuế không quá 20 ngày, kể từ ngày công bố quyết định kiểm tra, trường hợp cần thiết thì có thể gia hạn 01 lần nhưng không quá 20 ngày. Thời hạn kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết không quá 40 ngày, trường hợp cần thiết thì có thể gia hạn 01 lần nhưng không quá 40 ngày. Trường hợp cần thu thập, trao đổi thông tin với cơ quan thuế nước ngoài thì thời hạn kiểm tra thuế có thể kéo dài nhưng không quá 02 năm.

Việc kéo dài thời hạn kiểm tra thuế nhằm đáp ứng yêu cầu xử lý các vụ việc phức tạp, đặc biệt đối với doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài hoặc giao dịch liên kết. Tuy nhiên, quy định này cũng đặt ra yêu cầu cơ quan thuế phải bảo đảm việc kiểm tra đúng trình tự, tránh gây ảnh hưởng kéo dài đến hoạt động của doanh nghiệp.

Như vậy, Luật Quản lý thuế 2025 không đơn thuần là sự điều chỉnh các thủ tục hành chính, mà là bước chuyển dịch mang tính chiến lược trong tư duy quản lý nhà nước về thuế tại Việt Nam, thể hiện tính chặt chẽ, minh bạch trong công tác quản lý thuế, tăng cường ứng dụng công nghệ số và quản lý rủi ro trong hoạt động thu thuế. Những sửa đổi mới không chỉ hướng đến nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn phù hợp với bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển của nền kinh tế số. Đây cũng là mục tiêu mà Chính phủ đang hướng tới trong quá trình số hóa các thủ tục hành chính.

………………….

Luật sư tại Đà Nẵng:

Tầng 2 Tòa nhà Thư Dung Plaza, 87 Nguyễn Văn Linh, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

Luật sư tại Huế:

366 Phan Chu Trinh, phường An Cựu, Thành phố Huế

Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:

146 Hoàng Hoa Thám, phường Gia Định, thành phố Hồ Chí Minh

Luật sư tại Hà Nội:

Tầng 2, Chung cư Báo Công an nhân dân, 23 đường Nghiêm Xuân Yêm, xã Đại Thanh, thành phố Hà Nội

Luật sư tại Nghệ An:

1421 Nguyễn Tất Thành, phường Quỳnh Mai, Nghệ An

Tầng 2, tòa nhà Cửa Tiền Phố, đường Hồ Hữu Nhân, phường Trường Vinh Tân, tỉnh Nghệ An