Feel free to go with the truth

Trang chủ / Dân sự / [NGHIÊN CỨU LUẬT MỖI NGÀY] – Huỷ bản án tranh chấp về thừa kế tài sản và hủy quyết định cá biệt do Toà án cấp sơ thẩm không xử lý, xem xét tài sản trên đất làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự và khó khăn cho công tác thi hành án

[NGHIÊN CỨU LUẬT MỖI NGÀY] – Huỷ bản án tranh chấp về thừa kế tài sản và hủy quyết định cá biệt do Toà án cấp sơ thẩm không xử lý, xem xét tài sản trên đất làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự và khó khăn cho công tác thi hành án

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[1] Về tố tụng: Tại phiên tòa, nguyên đơn ông Nguyễn Cảnh C, bị đơn ông Nguyễn Cảnh C và một số người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ 02 nhưng vắng mặt không có lý do. Hội đồng xét xử đã hỏi các đương sự có thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án hay không nhưng các đương sự không thỏa thuận được. Do đó, Hội đồng xét xử tiến hành phiên tòa xét xử vụ án theo quy định pháp luật.

[2] Xét nội dung vụ án và kháng cáo của ông Nguyễn Cảnh Thủy:

[2.1] Đối với thửa đất số 972A, tờ bản đồ số 4 (nay là thửa đất số 894, tờ bản đồ số 16), tại xóm 5, xã Đông Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An, có nguồn gốc: theo ông Châu, bà Thung, ông Cung, bà Trung, ông Chung và ông Thủy đều xác định thửa đất này được cụ Dĩnh (ông nội của các ông bà) chuyển giao lại cho cụ Thuận và cụ Em; trên diện tích đất đã có 01 ngôi nhà cấp bốn ba gian là nơi cụ Thuận, cụ Em ở, thờ cúng tổ tiên và 01 ngôi nhà tranh đã bị dỡ bỏ.

Theo đại diện của Chi họ Nguyễn Cảnh trình bày thì thửa đất là của dòng họ có nguồn gốc từ năm 1890, làng Đông Thắng cắt đất xây nhà cho Can Phong và được cụ Dĩnh quản lý thờ cúng, truyền từ đời này sang đời khác, là tài sản chung của hơn 600 thành viên của Chi họ.

Theo đại diện của Ủy ban nhân dân huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An thì thửa đất được Nhà nước giao trước ngày 18 tháng 12 năm 1980, không thu tiền sử dụng đất cho cụ Thuận, cụ Em.

Xét thấy, thửa đất số 972A do cụ Thuận, cụ Em khi còn sống quản lý, sử dụng, sinh con và ở trên đất cho đến khi qua đời; trên thửa đất tại thời điểm cụ Thuận, cụ Em còn sống có 01 ngôi nhà tranh, hiện tại đã bị tháo dỡ và ông Châu, bà Cúc đã xây dựng ngôi nhà gạch kiên cố vào năm 2010. Ngoài ra, trên thửa đất còn có 01 ngôi nhà gỗ lợp ngói sử dụng vào việc thờ cúng bắt đầu từ thời Can Phong và hàng năm, con cháu chi họ đều về dự cúng giỗ Can Phong vào ngày 15 tháng (rằm) Giêng âm lịch.

Như vậy, trên cơ sở hiện trạng sử dụng đất và các công trình trên đất, có căn cứ xác định thửa đất số 972A, diện tích thực tế 862,5 m² có một phần đất thuộc quyền sử dụng của Chi họ Nguyễn Cảnh Phong có khuôn viên diện tích 206,3 m² (theo sơ đồ Tòa án cấp sơ thẩm xác định) bao gồm phần xây dựng nhà thờ, phần đất trống phía sân trước và cổng vào, phần đất trống phía sau nhà thờ. Phần diện tích đất 656,2 m² còn lại là tài sản chung của cụ Thuận và cụ Em khi còn sống.

[2.2] Đối với thửa đất số 962, tờ bản đồ số 4 (nay là thửa đất số 777, tờ bản đồ số 16), diện tích thực tế 356,9 m², tại xóm 5, xã Đông Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An, theo ông Chung, ông Cung, bà Thung thì thửa đất này là của cụ Thuận, cụ Em được Nhà nước giao đất theo diện bố mẹ liệt sỹ và được các cụ cho ông Cung sử dụng từ năm 1985 để trồng rau màu, xây bờ rào, móng nhà và dựng nhà trên đất.

Còn ông Thủy thì cho rằng thửa đất được Chính quyền cấp cho ông Thủy theo diện Bộ đội hoàn thành nghĩa vụ xuất ngũ về địa phương sinh sống vào năm 1985 và ông Thủy cho ông Cung mượn đất sử dụng để trồng rau.

Ông Châu và bà Trung xác định năm 1985, cha mẹ (cụ Thuận, cụ Em) làm đơn xin thửa đất số 962 với mục đích để cho ông Thủy ở nhưng vì ông Thủy vào miền Nam sinh sống nên ông Cung trồng rau màu để giữ đất cho ông Thủy.

Căn cứ lời khai của nguyên Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đông Sơn và nguyên Cán bộ Quản lý ruộng đất xã Đông Sơn thời kỳ năm 1985 thì thửa đất số 962 là đất Ủy ban nhân dân xã Đông Sơn cấp cho cụ Thuận, cụ Em vì các cụ là cha mẹ liệt sỹ.

UBND huyện Đô Lương cho rằng việc cấp giấy chứng nhận đối với thửa đất số 962 cho ông Nguyễn Cảnh Thủy năm 1997 theo Nghị định 64/CP là đúng quy định.

Do đó, chưa đủ có căn cứ xác định thửa đất số 962 là của cụ Thuận và cụ Em nhưng cũng chưa đủ cơ sở xác định thửa đất số 962 thuộc quyền sử dụng của ông Nguyễn Cảnh Thủy hoặc các cụ đã cho ông Cung sử dụng.

[2.3] Theo đơn khởi kiện đề ngày 15 tháng 3 năm 2007 và trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn ông Nguyễn Cảnh C và ông Nguyễn Cảnh C yêu cầu Tòa án chia di sản thừa kế của cụ Thuận và cụ Em để lại đối với thửa đất số 962 và thửa đất số 972A, tờ bản đồ số 4, tại xóm 5, xã Đông Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An.

Tuy nhiên, tại phiên tòa sơ thẩm ngày 31 tháng 8 năm 2022 và ngày 30 tháng 9 năm 2022, ông Cung, ông Chung (nguyên đơn) thay đổi nội dung yêu cầu khởi kiện; theo đó, nguyên đơn không yêu cầu chia di sản thừa kế mà đề nghị Tòa án công nhận tài sản của cha mẹ để lại cho các con khi còn sống và yêu cầu công nhận theo hiện trạng đang sử dụng đất.

[2.4] Tại phiên tòa phúc thẩm, ông Nguyễn Cảnh C vắng mặt, ông Nguyễn Cảnh C có mặt và trình bày xác định khi còn sống, cụ Thuận và cụ Em đã cho ông Châu, ông Chung và ông Thủy thửa đất số 972A và cho ông Cung thửa đất số 962 nhưng chỉ cho bằng lời nói, không có văn bản, giấy tờ gì và cụ Thuận, cụ Em khi còn sống cũng chưa bao giờ họp gia đình để phân chia đất cho các con.

Sau khi cụ Thuận và cụ Em chết, 06 người con của hai cụ cũng chưa bao giờ họp, bàn để phân chia di sản thừa kế (theo ý nguyện của 02 cụ như trình bày của ông Châu, ông Chung, ông Cung).

Ngoài ra, tại Quyết định giám đốc thẩm số 235/2012/DS-GĐT ngày 25 tháng 5 năm 2012 của Tòa Dân sự, Tòa án nhân dân tối cao xác định: Trên thửa đất số 972A, tờ bản đồ số 04 có ngôi nhà thờ của chi họ Nguyễn Cảnh Phong trên một phần đất, phần đất còn lại có ngôi nhà cấp bốn là di sản thừa kế của cụ Thuận, cụ Em để lại.

Trường hợp phân chia diện tích đất này bằng hiện vật và trong trường hợp ông Cung đang sử dụng ki ốt trên đất và vẫn có nhu cầu sử dụng đất thì cần phải chia cho ông Cung một phần diện tích có ki ốt hợp lý, nếu vượt quá phần ông Cung được hưởng thì ông Cung thanh toán chênh lệch giá trị cho các đồng thừa kế khác.

Đối với thửa đất số 962, tờ bản đồ số 04, cần phải làm rõ năm 1985, ai là người được chính quyền địa phương cấp cho thửa đất, thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Thủy có đúng quy định của pháp luật hay không.

Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ các lời khai của đương sự, xác định hai thửa đất đã được cụ Thuận và cụ Em khi còn sống cho ông Chung, ông Châu, ông Thủy và ông Chung bằng lời nói; chấp nhận việc thay đổi yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Nguyễn Cảnh C và ông Nguyễn Cảnh C tại phiên tòa sơ thẩm; công nhận quyền sử dụng đất theo hiện trạng đối với thửa đất số 962 và thửa đất số 972A, tờ bản đồ số 4, tại xóm 5, xã Đông Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An là không đúng pháp luật.

Mặt khác, Tòa án cấp sơ thẩm công nhận các phần diện tích đất cho ông Châu, ông Thủy sử dụng nhưng trên các phần đất có tài sản nhà, công trình, ốt của vợ chồng anh Nguyễn Cảnh Ng và ốt của ông Nguyễn Cảnh C nhưng không xử lý, xem xét tài sản trên đất làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự và khó khăn cho công tác thi hành án, Tòa án cấp phúc thẩm không thể khắc phục được.

Do đó, cần căn cứ quy định tại khoản 3 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự, hủy Bản án sơ thẩm và giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Đô Lương giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.

[NGUỒN BẢN ÁN SỐ: 78/2023/DS-PT NGÀY 04 – 8 – 2023 CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH NGHỆ AN]

LINK PDF: BẢN ÁN SỐ: 78/2023/DS-PT NGÀY 04 – 8 – 2023

——-

Luật sư tại Đà Nẵng: 

Tầng 2 Tòa nhà Thư Dung Plaza, 87 Nguyễn Văn Linh, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

Luật sư tại Huế: 

09 Nguyễn Huệ, Phường Thuận Hoá, Thành phố Huế

Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:

146 Hoàng Hoa Thám, phường Gia Định, thành phố Hồ Chí Minh

Luật sư tại Hà Nội:

P.301, Tầng 3, số 63 Vũ Ngọc Phan, phường Láng, thành phố Hà Nội

Luật sư tại Nghệ An:

1421 Nguyễn Tất Thành, phường Quỳnh Mai, Nghệ An

Tầng 2, tòa nhà Cửa Tiền Phố, đường Hồ Hữu Nhân, phường Trường Vinh Tân, tỉnh Nghệ An

Luật sư tại Gia Lai:

Số 61 Phạm Văn Đồng, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai

Website: www.fdvn.vn    www.fdvnlawfirm.vn  www.diendanngheluat.vn

Email: fdvnlawfirm@gmail.com    luatsulecao@gmail.com

Điện thoại: 0772 096 999

Fanpage: https://www.facebook.com/fdvnlawfirm/

Legal Service For Expat:  https://www.facebook.com/fdvnlawfirmvietnam/

TỦ SÁCH NGHỀ LUẬT: https://www.facebook.com/SayMeNgheLuat/

DIỄN ĐÀN NGHỀ LUẬT: https://www.facebook.com/groups/saymengheluat/

KÊNH YOUTUBE: https://www.youtube.com/c/luatsufdvn

KÊNH TIKTOK: https://www.tiktok.com/@luatsufdvn

KÊNH TELEGRAM FDVN: https://t.me/luatsufdvn

Bài viết liên quan