
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Theo Giấy chứng nhận số 01636 ngày 20/9/1995 của UBND thành phố C thì cụ Phan Văn M1 được công nhận quyền sử dụng 3.271m² tại các thửa đất số 164, 166 tọa lạc tại ấp B, xã L, thành phố Cần Thơ, tỉnh Cần Thơ cũ, nay là khu vực B, phường L, quận B, thành phố Cần Thơ.
Tại thời điểm được cấp giấy chứng nhận, cụ M1 và cụ Phạm Thị T8 là vợ chồng, do đó 3.271m² đất trên là tài sản chung của cụ M1, cụ T8. Năm 1996, cụ T8 chết không để lại di chúc. Cụ M1 và cụ T8 có 10 người con chung là các ông, bà: Phan Thị Thu H, Phan Văn K, Phan Văn M, Phan Thị B, Phan Văn N2, Phan Thị S1, Phan Văn C, Phan Văn Đ2, Phan Văn T5, Phan Thị Thu T6.
Sau khi cụ T8 chết, cũng vào năm 1996, cụ M1 đã làm thủ tục cắt chuyển cho các con là bà Phan Thị Thu H 1.126m² đất, cắt chuyển cho ông Phan Văn C 1.157m² đất. Đồng thời, cụ M1 cũng làm văn bản tặng cho con là ông Phan Văn K diện tích 988m² đất. Văn bản tặng cho được UBND xã L chứng thực ngày 15/10/1996. Riêng bà H, ông C cũng đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần đất mà cụ M1 đã cắt chuyển.
Đến ngày 17/11/2016, Ủy ban nhân dân quận B đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có số vào sổ CS 11308 cho ông Phan Văn K với hình thức sử dụng chung, phần đất có tổng diện tích là 829m², theo đó:
- Cấp cho ông Phan Văn K diện tích 26,7m² (đất ODT) và 526m² (đất CLN).
- Cấp cho bà Phan Thị Thu H diện tích 13,3m² (đất ODT) và 263m² (đất CLN).
Hiện nay, bà H khởi kiện yêu cầu chia di sản của cụ M1, cụ T8 là phần đất có diện tích 829m² theo giấy chứng nhận ngày 17/11/2016; ông K có yêu cầu phản tố cho rằng phần đất diện tích 829m² không phải di sản của cụ M1, cụ T8 mà là tài sản riêng của ông K; các đồng thừa kế khác của cụ M1, cụ T8 là bà S1, ông N2, ông Đ2, các con của bà T6, bà B, ông M đều đồng ý chia di sản của cụ M1, cụ T8 để lại là 988m² đất.
[2] Hội đồng xét xử nhận thấy, toàn bộ phần đất có diện tích 3.271m² theo Giấy chứng nhận số 01636 ngày 20/9/1995 của UBND thành phố C là tài sản chung của cụ M1, cụ T8; do cụ M1, cụ T8 tạo lập trong quá trình chung sống. Cụ T8 chết không để lại di chúc nên phần di sản của cụ T8 để lại là quyền sử dụng ½ diện tích đất, tương đương 1.635,5m². Phần di sản của cụ T8 sẽ được chia cho cụ M1 và 10 người con được hưởng; cụ thể, mỗi người sẽ được hưởng tương đương 148,7m² đất (1.635,5m² : 11 người = 148,7m²). Như vậy, phần diện tích đất mà cụ M1 có quyền sử dụng là 1.784,1m², bao gồm phần đất thuộc quyền sử dụng của cụ M1 cùng với phần đất mà cụ M1 được nhận thừa kế từ cụ T8. Cụ M1 cũng chỉ có quyền định đoạt đối với phần đất mà mình có quyền sử dụng này. Việc cụ M1 quyết định đối với toàn bộ 3.271m² đất, cụ thể là cắt chuyển cho bà H 1.126m² đất, cắt chuyển cho ông C 1.157m² đất và tặng cho ông K 988m² đất mà không có sự đồng ý của các đồng thừa kế khác của cụ T8 là đã vượt quá quyền sử dụng đất mà cụ M1 được hưởng.
Hiện nay, bà H, ông K có tranh chấp đối với di sản do cụ M1, cụ T8 để lại. Bà H trình bày di sản của cụ M1, cụ T8 là phần đất 829m²; ông K cho rằng phần đất này của cá nhân ông do đã được cụ M1 tặng cho; các đồng thừa kế còn lại của cụ M1, cụ T8 như bà S1, ông N2, các con của bà T6, bà B, ông M trình bày di sản của cụ M1, cụ T8 là phần đất diện tích 988m². Các đương sự đều có yêu cầu hủy giấy chứng nhận của UBND quận B, thành phố Cần Thơ đã cấp cho ông K, bà H ngày 17/11/2016 với phần đất có diện tích 829m².
Do các đương sự tranh chấp về di sản của cụ M1, cụ T8 để lại nên cần phải xem xét, đánh giá toàn bộ đối với phần đất 3.271m² đất. Tòa án cấp sơ thẩm không xem xét việc cụ M1 cắt chuyển cho bà H 1.126m² đất, cắt chuyển cho ông C 1.157m² đất có vượt quá phần quyền của cụ M1 hay không; nhưng lại nhận định cụ M1 tặng cho ông K 988m² đất là đã vượt quá phần quyền của mình. Từ đó, chỉ chấp nhận việc cụ M1 tặng cho ông K đối với một nửa phần đất 988m² là 494m² đất; một nửa còn lại buộc ông K phải trả giá trị cho các đồng thừa kế – là chưa xem xét toàn diện, làm ảnh hưởng đến quyền lợi của ông K cũng như các đồng thừa kế khác của cụ M1, cụ T8.
Tại phiên tòa phúc thẩm, các đồng thừa kế khác của cụ M1, cụ T8 trình bày xin được xem xét chia di sản thừa kế của cụ M1, cụ T8 đối với phần đất 3.271m².
[3] Ngoài ra, theo lời thừa nhận của bà H, ông K thì tại phần đất có diện tích 829m² mà bà H, ông K được cấp giấy chứng nhận năm 2016, ông K đã chuyển nhượng một phần đất có diện tích 174,9m² cho ông bà Phan Hồng T9 và bà Nguyễn Thị Thanh N3. Bà H trình bày ông K chuyển nhượng toàn bộ 174,9m² với giá 700.000.000 đồng, còn ông K trình bày chuyển nhượng với giá 100.000.000 đồng.
Cấp sơ thẩm tuyên hủy giấy chứng nhận đối với phần đất 829m² mà bà H, ông K được cấp; công nhận lại cho ông K được quyền sử dụng phần đất có diện tích 623,4m², trong đó 40m² đất ở đô thị, còn lại là đất trồng cây lâu năm; chấp nhận lời trình bày của ông K về giá chuyển nhượng 100.000.000 đồng nhưng lại không đưa ông T9, bà N3 vào tham gia tố tụng trong vụ án để làm rõ về giá chuyển nhượng, làm rõ trong diện tích 174,9m² mà ông K chuyển nhượng cho ông T9, bà N3 là loại đất gì, nằm ở vị trí nào? Các đương sự kháng cáo cho rằng cấp sơ thẩm chỉ căn cứ vào lời trình bày của ông K và xác định giá chuyển nhượng toàn bộ 174,9m² đất chỉ có 100.000.000 đồng là gây ảnh hưởng quyền lợi cho họ.
Ngoài ra, cấp sơ thẩm xác định di sản của cụ T8, cụ M1 để lại là phần đất 988m²; 988m² này có được sau khi lấy phần đất 3.271m² theo giấy chứng nhận năm 1995 đứng tên cụ M1 trừ đi phần 1.126m² đất cắt chuyển cho bà H, trừ đi phần 1.157m² đất cắt chuyển cho ông C.
Tuy nhiên, theo giấy chứng nhận năm 2016 mà bà H, ông K được công nhận thì phần đất còn lại từ giấy chứng nhận của cụ M1 chỉ còn 829m². Ông K trình bày đã bán cho vợ chồng ông T9, bà N3 174,9m² đất. Như vậy, phần đất mà ông K còn lại là 654,1m². Tuy nhiên, cấp sơ thẩm lại công nhận cho ông K được quyền sử dụng phần đất có diện tích 623,4m².
Các đương sự kháng cáo đề nghị được chia di sản bằng hiện vật, được cùng đứng tên trên giấy chứng nhận nhưng chưa làm rõ được diện tích đất được chia nằm ở vị trí nào? Diện tích yêu cầu được chia có đủ điều kiện để tách thửa hay không?
[5] Từ những phân tích nêu trên, nhận thấy về thủ tục tố tụng cũng như việc thu thập chứng cứ chưa được thực hiện đầy đủ mà tại phiên tòa phúc thẩm không thể thực hiện bổ sung được. Do đó, Hội đồng xét xử hủy bản án sơ thẩm, chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo quy định của pháp luật. Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa chưa phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên không được chấp nhận.
[NGUỒN BẢN ÁN SỐ: 128/2025/DS-PT NGÀY: 28/02/2025 CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN CÁP CAO TẠI THÀNH PHÓ HỒ CHÍ MINH]
LINK PDF: BẢN ÁN SỐ: 128/2025/DS-PT NGÀY: 28/02/2025
——-
Tầng 2 Tòa nhà Thư Dung Plaza, 87 Nguyễn Văn Linh, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng
Luật sư tại Huế:
09 Nguyễn Huệ, Phường Thuận Hoá, Thành phố Huế
Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:
146 Hoàng Hoa Thám, phường Gia Định, thành phố Hồ Chí Minh
Luật sư tại Hà Nội:
P.301, Tầng 3, số 63 Vũ Ngọc Phan, phường Láng, thành phố Hà Nội
Luật sư tại Nghệ An:
1421 Nguyễn Tất Thành, phường Quỳnh Mai, Nghệ An
Tầng 2, tòa nhà Cửa Tiền Phố, đường Hồ Hữu Nhân, phường Trường Vinh Tân, tỉnh Nghệ An
Luật sư tại Gia Lai:
Số 61 Phạm Văn Đồng, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai
Website: www.fdvn.vn www.fdvnlawfirm.vn www.diendanngheluat.vn
Email: fdvnlawfirm@gmail.com luatsulecao@gmail.com
Điện thoại: 0772 096 999
Fanpage: https://www.facebook.com/fdvnlawfirm/
Legal Service For Expat: https://www.facebook.com/fdvnlawfirmvietnam/
TỦ SÁCH NGHỀ LUẬT: https://www.facebook.com/SayMeNgheLuat/
DIỄN ĐÀN NGHỀ LUẬT: https://www.facebook.com/groups/saymengheluat/
KÊNH YOUTUBE: https://www.youtube.com/c/luatsufdvn
KÊNH TIKTOK: https://www.tiktok.com/@luatsufdvn
KÊNH TELEGRAM FDVN: https://t.me/luatsufdvn