[NGHIÊN CỨU LUẬT MỖI NGÀY] – Bản án về tranh chấp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động - Luật sư Đà Nẵng

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: đây là vụ án lao động về việc “Tranh chấp về trường hợp bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động” được quy định tại điểm a khoản 1 Điều 32 Bộ luật Tố tụng dân sự, thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Thuận An (nay là Tòa án nhân dân Khu vực 16) theo điểm b khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

2] Xét đơn kháng cáo của nguyên đơn ông Sú Tô Há (gọi tắt là ông Há) và đơn kháng cáo của bị đơn Công ty TNHH Insulpack Việt Nam (gọi tắt là Công ty) được thực hiện trong thời hạn luật định, Công ty đã thực hiện xong nghĩa vụ nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm nên hợp lệ.

[3] Về thủ tục: tại phiên tòa sơ thẩm, Công ty thay đổi yêu cầu phản tố là không yêu cầu ông Há trả lại số tiền 7.686.035.000 đồng mà chỉ yêu cầu ông Há phải cấn trừ số tiền 72.026.000 đồng mà Công ty đã thanh toán cho ông Há vào tháng 4 và tháng 5 năm 2023. Xét việc thay đổi theo hướng rút một phần yêu cầu khởi kiện trên của Công ty là hoàn toàn tự nguyện, không vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện ban đầu và không trái quy định của pháp luật nên Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận là phù hợp với quy định tại Điều 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Tuy nhiên, Tòa án cấp sơ thẩm không đình chỉ xét xử đối với số tiền 7.614.009.000 đồng là có thiếu sót.

[4] Về nội dung, hai bên đương sự đều thừa nhận: trước khi nghỉ việc tại Công ty TNHH Insulpack Việt Nam thì ông Sú Tô Há giữ chức danh Phó Giám đốc của Công ty, ông Há bắt đầu nghỉ việc tại Công ty từ ngày 20/3/2023; mức lương trước khi nghỉ việc của ông Há (lương chính) là 79.434.000 đồng/tháng, bao gồm: lương cơ bản 64.084.000 đồng, thâm niên 15.000.000 đồng và phụ cấp 350.000 đồng (bút lục 753- 755) nên theo quy định tại Điều 92 của Bộ luật Tố tụng dân sự thì đây được xem là tình tiết, sự kiện không phải chứng minh.

[5] Xét yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn ông Há và yêu cầu kháng cáo của bị đơn Công ty, nhận thấy: quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn ông Há cho rằng: ông Há là người lao động của Công ty, việc người đại diện theo pháp luật của Công ty ra Thông báo ngày 20/3/2023 bãi nhiệm chức vụ của ông Há là đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật nên khởi kiện yêu cầu bồi thường theo 02 trường hợp, cụ thể: Trường hợp Công ty nhận ông Há trở lại làm việc thì bồi thường tổng số tiền 2.646.574.319 đồng, bao gồm: trả 06 tháng lương với số tiền 476.604.000 đồng; thanh toán toàn bộ tiền lương những ngày không được làm việc từ tháng 4 năm 2023 đến ngày 19/6/2025 là 26 tháng 19 ngày với số tiền 2.104.524.396 đồng, lương tháng 4 và tháng 5 năm 2023 Công ty đã trả 72.036.000 đồng, còn lại 2.032.488.396 đồng; thanh toán tiền lương do vi phạm thời gian báo trước 45 ngày là 137.481.923 đồng và truy đóng bảo hiểm xã hội cho ông Há từ ngày 30/4/1998 đến tháng 04 năm 2020 và từ tháng 7 năm 2023 đến tháng 7 năm 2025. Trường hợp Công ty không nhận ông Há trở lại làm việc thì phải bồi thường tổng số tiền 3.996.952.319 đồng, bao gồm: 06 tháng lương là 476.604.000 đồng; chi trả trợ cấp thôi việc từ ngày 30/4/1998 đến tháng 3 năm 2020 là 873.774.000 đồng; thanh toán tiền lương những ngày không được làm việc từ tháng 4 năm 2023 đến ngày 19/6/2025 là 26 tháng 19 ngày với số tiền 2.104.524.396 đồng, trừ lương tháng 4 và 5 năm 2023 Công ty đã trả 72.036.000 đồng, còn lại 2.032.488.396 đồng; thanh toán tiền lương do vi phạm thời gian báo trước 45 ngày là 137.481.923 đồng và truy đóng bảo hiểm xã hội từ ngày 30/4/1998 đến tháng 4 năm 2020 và từ tháng 7 năm 2023 đến tháng 7 năm 2025. Tuy nhiên, Công ty không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của ông Há, vì cho rằng: ông Há không phải là người lao động mà là người quản lý của Công ty theo quy định tại Điều 24 của Luật Doanh nghiệp, việc Công ty bãi nhiệm ông Há là căn cứ quy định tại điểm c khoản 1 Điều 76 và khoản 3 Điều 83 của Luật Doanh nghiệp. Ngoài ra, nếu ông Há cho rằng ông Há là người lao động, thì thời gian Công ty cho ông Há nghỉ việc ông Há đã hết tuổi lao động nên trường hợp này, Công ty không bị xem là đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật với ông Há.

6] Xét thấy, tại Công văn số 604/SKHĐT-ĐKKD ngày 28/02/2025 của Sở Kế hoạch và đầu tư tỉnh Bình Dương cung cấp thông tin (bút lục 28/02/2025) và các tài liệu tại bút lục số 386-395, thể hiện: Công ty TNHH Anh Tố Phong (Sông Bé) do ông Sy Sam Cầu và Công ty INSULFOAM INDUSTRIES SND BHD (Malaysia) có ký kết Hợp đồng liên doanh ngày 12/01/1995 để thành lập Công ty Liên doanh Insulpack (Việt Nam). Ngày 03/01/2000, Công ty TNHH Anh Tố Phong lập văn bản cử ông Sú Tô Há thay ông Sy Sam Cầu trong Hội đồng quản trị tại Công ty Liên doanh Insulpack (Việt Nam) (bút lục 177). Tại bút lục 431-433 xác định: ngày 25/11/2004, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương ban hành Quyết định số 1496A/GP-BKH-BD quyết định chuẩn y việc chuyển nhượng toàn bộ quyền lợi của Công ty TNHH Anh Tố Phong (bên Việt Nam) trong Công ty Liên doanh Insulpack Việt Nam cho ông Tan Beng Hua (quốc tịch Malaysia) theo Hợp đồng chuyển nhượng ngày 28/7/2004, thành doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, thay đổi tên gọi, tên giao dịch và tăng thời gian hoạt động của doanh nghiệp… Doanh nghiệp có tên gọi mới là Công ty TNHH Insulpack Việt Nam, có 02 thành viên góp vốn gồm: ông Tan Beng Hua và INSULFOAM INDUSTRIES SND BHD. Tại Biên bản họp cuối cùng Hội đồng quản trị Công ty Liên doanh INSULPACK Việt Nam ngày 01/12/2004 gồm: Goay Lean Tee, Tan Beng Hua, Sú Tô Há và Đặng Thị Ánh Loan đã thống nhất: “1. Thanh lý hợp đồng chuyển nhượng vốn: Công ty Anh Tố Phong Sông Bé chấm dứt quyền lợi và nghĩa vụ đối với Công ty TNHH Insulpack Việt Nam; 2. Tuyên bố giải thể Hội đồng quản trị; 3. Thành lập HĐQT mới danh sách các thành viên dưới đây: Goay Lean Tee – Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tan Beng Hua – Phó chủ tịch, Sú Tổ Hả – Ủy viên” (bút lục 431). Tại Biên bản họp Hội đồng quản trị Công ty TNHH Insulpack Việt Nam ngày 05/12/2004, thể hiện: Hội đồng quản trị Công ty TNHH Insulpack Việt Nam gồm: Goay Lean Tee, Tan Beng Hua, Sú Tô Há đã thống nhất “bổ nhiệm các thành viên trong Ban giám đốc của Công ty TNHH Insulpack Việt Nam như sau: Ông Tan Beng Hua – Giám đốc; ông Sú Tô Há – Phó Giám đốc”. Như vậy, thời điểm này ông Sú Tô Há là thành viên Hội đồng quản trị của Công ty TNHH Insulpack Việt Nam (có 02 thành viên góp vốn), chứ không phải là người lao động.

[7] Đến tháng 01 năm 2010, Công ty TNHH Insulpack Việt Nam 02 thành viên thay đổi thành Công ty TNHH Insulpack Việt Nam 01 thành viên do ông Tan Beng Hua là chủ sở hữu theo Giấy đăng ký doanh nghiệp số 3700231551, đăng ký lần đầu ngày 14/01/2010, đăng ký thay đổi lần 4 ngày 21/9/2020 và Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư số 9808250761 cấp lần đầu ngày 14/01/2010, thay đổi lần 4 ngày 16/9/2020, thể hiện Công ty TNHH Insulpack Việt Nam là Công ty TNHH Một thành viên 100% vốn góp từ ông Tan Ben Hua là chủ sở hữu Công ty (bút lục 439-449, 452-453). Như vậy, từ tháng 01 năm 2010, ông Sú Tô Há không còn là thành viên góp vốn của Công ty mà là người lao động của Công ty. Căn cứ Điều 85 của Luật Doanh nghiệp quy đinh cơ cấu tổ chức quản lý của Công ty TNHH MTV do cá nhân làm chủ sở hữu có Chủ tịch Công ty, Giám đốc và Tổng Giám đốc; Chủ sở hữu Công ty là Chủ tịch Công ty và có thể kiêm hoặc thuê người khác làm Giám đốc hoặc Tổng giám đốc. Ông Há giữ chức vụ Phó Giám đốc nên không thuộc cơ cấu tổ chức, quản lý của Công ty. Mặt khác, tại các Bảng thanh toán lương năm 2022 do Công ty cung cấp và sao kê tài khoản số 0411000913161 của ông Sú Tô Há tại Ngân hàng VCB Nam Bình Dương thể hiện: ông Sú Tô Há và ông Trần Minh Tường – Bộ phận quản lý được Công ty trả lương hàng tháng với mức lương cố định, bảng lương do ông Tan Beng Hua là Chủ sở hữu Công ty, Giám đốc ký, trong bảng lượng không có tên ông Tan Beng Hua (bút lục 701-705, 740-747, 750-755), lương của ông Há nhận hàng tháng không trích từ lợi

nhuận của Công ty theo Điều 84 của Luật Doanh nghiệp. Như vậy, mặc dù ông Há với Công ty không có ký kết hợp đồng lao động, nhưng ông Há làm việc tại Công ty TNHH Insulpack Việt Nam với vai trò là người lao động, giữ chức vụ quản lý và được Công ty trả lương nên có căn cứ xác định 02 bên đã xác lập hợp đồng lao động không xác định thời hạn, được quy định tại Điều 13, điểm a khoản 1 Điều 20 của Bộ luật Lao động và được trả lương theo quy định tại Điều 90 của Bộ luật Lao động năm 2019. Theo các bảng lương từ tháng 10 năm 2022 đến tháng 02 năm 2023 thì lương chính của ông Sú Tô Há trước khi nghỉ việc tại Công ty là 79.434.000 đồng (bút lục 701- 705).

[8] Xét việc Công ty chấm dứt hợp đồng lao động với ông Sú Tô Há, nhận thấy: ngày 20/3/2023, Công ty ra Thông báo bãi nhiệm ông Há với nội dung: “với hiệu lực tức thì kể từ ngày của thông báo này, trừ trường hợp được tôi cho phép rõ ràng bằng văn bản, ông Sú Tô Há sẽ không có quyền đến cũng như giữ bất kỳ vai trò nào tại nhà máy và khối văn phòng của Công ty” và cho ông Há nghỉ việc kể từ ngày 20/3/2023 (bút lục 165). Nhận thấy, ông Há sinh ngày 08/7/1959, thời điểm tháng 3 năm 2023, ông Há đã hơn 63 tuổi; căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động năm 2019 thì ông Há đã hết tuổi lao động nên theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 36 của Bộ luật Lao động năm 2019 thì Công ty có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với ông Há; tuy nhiên, theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 36 của Bộ luật Lao động năm 2019 quy định “Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trong trường hợp quy định tại các điểm a, b, c, đ và g khoản 1 Điều này, người sử dụng lao động phải báo trước cho người lao động như sau: a) Ít nhất 45 ngày đối với hợp đồng lao động không xác định thời hạn;” nhưng Công ty không thực hiện nghĩa vụ báo trước là vi phạm thời hạn báo trước nên bị xem là đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật. Do đó, Công ty phải có trách nhiệm bồi hoàn cho ông Há các khoản theo quy định tại khoản 1 Điều 41 của Bộ luật Lao động năm 2019, cụ thể là 45 ngày lương do vi phạm thời hạn báo trước và một khoản tiền ít nhất bằng 02 tháng lương. Theo xác nhận của 02 bên đương sự, sau khi ông Há nghỉ việc, Công ty đã thanh toán cho ông Há được tổng số tiền 122.762.000 đồng, bao gồm: tiền lương tháng 3 năm 2023 là 50.726.000 đồng; lương tháng 4 năm 2023 là 36.018.000 đồng và lương tháng 5 năm 2023 là 36.018.000 đồng. Tại phiên tòa sơ thẩm bị đơn Công ty thay đổi yêu cầu phản tố là chỉ yêu cầu ông Há trả lại cho Công ty số tiền 72.036.000 đồng là tiền lương tháng 4 và tháng 5 năm 2023 mà Công ty đã thanh toán cho ông Há, trường hợp Tòa án buộc Công ty bồi thường thì đề nghị cấn trừ số tiền này nên đây cũng được xem là tình tiết, sự kiện không phải chứng minh. Như vậy, Công ty phải trả cho ông Há 45 ngày lương do vi phạm thời hạn báo trước là 119.151.000 đồng và ít nhất 02 tháng lương là 158.868.000 đồng, tổng cộng 02 khoản là 278.019.000 đồng. Công ty đã thanh toán cho ông Há số tiền 72.036.000 đồng nên Công ty còn phải thanh toán cho ông Há số tiền 205.983.000 đồng.

[9] Xét yêu cầu khởi kiện của ông Há về việc buộc Công ty phải nhận ông Há trở lại làm việc; trả thêm 06 tháng tiền lương; thanh toán tiền lương những ngày ông Há không được làm việc từ tháng 4 năm 2023 đến ngày 19/6/2025 là 26 tháng 19 ngày; chi trả trợ cấp thôi việc từ ngày 30/4/1998 đến tháng 3 năm 2020 là 873.774.000 đồng; truy đóng bảo hiểm xã hội từ ngày 30/4/1998 đến tháng 4 năm 2020 và từ tháng 7 năm 2023 đến tháng 7 năm 2025, nhận thấy: theo như đã nêu tại mục [6] thì trước năm 2010, ông Sú Tô Há là người của Công ty TNHH Anh Tố Phong, được Công ty Anh Tố Phong giới thiệu thay ông Sy Sam Cầu trong Hội đồng quản trị tại Công ty Liên

doanh Insulpack (Việt Nam) theo Văn bản ngày 03/01/2000 (bút lục 177) và là Ủy viên Hội đồng quản trị của Công ty TNHH Insulpack Việt Nam. Đến tháng 01 năm 2010, theo như đã nêu tại mục [7] thì Công ty TNHH Insulpack Việt Nam đổi thành Công ty TNHH Một thành viên do ông Tan Beng Hua làm chủ sở hữu thì ông Sú Tô Há mới làm người lao động của Công ty. Ông Sú Tô Há sinh ngày 08/7/1959 nên theo quy định tại khoản 1 Điều 187 của Bộ luật Lao động năm 2012 thì tuổi nghỉ hưu đối với nam là 60 tuổi, như vậy ngày 08/7/2019 ông Há đã đủ tuổi nghỉ hưu; việc ông Há tiếp tục làm việc tại Công ty từ tháng 7 năm 2019 cho đến ngày 20 tháng 3 năm 2023 là thỏa thuận khác giữa Công ty với ông Há theo quy định tại khoản 1 Điều 166 của Bộ luật Lao động năm 2012. Căn cứ quy định tại khoản 10 Điều 34, điểm đ khoản 1 Điều 36 và Điều 46 của Bộ luật Lao động năm 2019, việc ông Há yêu cầu Công ty phải nhận ông Há trở lại làm việc; trả thêm 06 tháng tiền lương; thanh toán tiền lương những ngày ông Há không được làm việc từ tháng 4 năm 2023 đến ngày 19/6/2025 là không có căn cứ chấp nhận.

[10] Xét yêu cầu của ông Há về việc yêu cầu Công ty phải truy đóng bảo hiểm xã hội từ ngày 30/4/1998 đến tháng 4 năm 2020 và từ tháng 7 năm 2023 đến tháng 7 năm 2025, nhận thấy: tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện hợp pháp của ông Há rút yêu cầu khởi kiện về việc buộc Công ty phải truy đóng bảo hiểm xã hội cho ông Há vì lý do ông Há đã lớn tuổi nên việc truy đóng bảo hiểm xã hội là không cần thiết. Xét việc rút yêu cầu khởi kiện của ông Há về phần này là hoàn toàn tự nguyện, bị đơn Công ty không phản đối, phù hợp với quy định tại các Điều 244, 289, 295, 299 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên Hội đồng xét xử chấp nhận, đình chỉ xét xử đối với yêu cầu này.

[11] Xét yêu cầu khởi kiện của ông Há về việc yêu cầu Công ty chi trả tiền trợ cấp thôi việc, nhận thấy: theo như đã nêu tại mục [7] thì từ tháng 01 năm 2010, ông Sú Tô Há không còn là thành viên Hội đồng quản trị của Công ty mà là người lao động của Công ty, thuộc trường hợp tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc nhưng Công ty không thực hiện việc đóng bảo hiểm xã hội cho ông Há theo quy định của pháp luật lao động và các Điều 2, 91, 92 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2006; các Điều 2, 85, 86 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 và Công văn số 684/BHXH-QLT ngày 30/5/2025 của Bảo hiểm xã hội Khu vực IV “Các trường hợp truy thu thực hiện theo quy định tại Điều 38 Quyết định số 595/QĐ-BHXH ngày 14/4/2017 của Tổng Giám đốc BHXH Việt nam” (bút lục 501) là vi phạm quy định của Luật Bảo hiểm xã hội. Từ ngày 08/7/2019, ông Há đã đủ tuổi nghỉ hưu; tuy nhiên, Công ty không cho ông Há nghỉ việc mà vẫn tiếp tục làm việc tại Công ty cho đến tháng 3 năm 2023 nên đây là thỏa thuận khác giữa Công ty với ông Há theo quy định tại khoản 1 Điều 166 của Bộ luật Lao động năm 2012. Do đó, có căn cứ chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Sú Tô Há về việc buộc Công ty phải chi trả trợ cấp thôi việc cho ông Há theo quy định tại khoản 1 Điều 41 của Bộ luật Lao động năm 2019 từ tháng 01 năm 2010 đến tháng 3 năm 2023 làm tròn là 13 năm 02 tháng, làm tròn là 13 năm, mỗi năm làm việc ½ tháng lương, cụ thể như sau: 79.434.000 đồng/tháng : 2 x 13 năm = 516.321.000 đồng.

[12] Theo như phân tích nêu trên, có căn cứ chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn ông Há, sửa một phần bản án sơ thẩm về việc buộc Công ty phải thanh toán cho ông Há tổng số tiền 722.304.000 đồng như đã nêu tại mục [8] và [11] và án phí lao động sơ thẩm; không có căn cứ chấp nhận yêu cầu kháng cáo của Công ty và ý kiến của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Công ty nêu ra. Quan điểm của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về việc giữ nguyên bản án sơ thẩm là chưa phù hợp.

[NGUỒN: Bản án số 98/2025/LD-PT NGÀY 24/9/2025 CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH]

LINK PDF: Bản án số 98/2025/LD-PT

………………….

Luật sư tại Đà Nẵng:

Tầng 2 Tòa nhà Thư Dung Plaza, 87 Nguyễn Văn Linh, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

Luật sư tại Huế:

366 Phan Chu Trinh, phường An Cựu, Thành phố Huế

Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:

Tầng 8, Toà nhà Bluesea, số 205B Hoàng Hoa Thám, phường Bình Lợi Trung, thành phố Hồ Chí Minh

Luật sư tại Hà Nội:

Tầng 2, Chung cư Báo Công an nhân dân, 23 đường Nghiêm Xuân Yêm, xã Đại Thanh, thành phố Hà Nội

Luật sư tại Nghệ An: