09 ĐIỂM MỚI ĐÁNG CHÚ Ý CỦA LUẬT ĐẦU TƯ NĂM 2025 CÓ HIỆU LỰC TỪ NGÀY 01/3/2026 - Luật sư Đà Nẵng

09 ĐIỂM MỚI ĐÁNG CHÚ Ý CỦA LUẬT ĐẦU TƯ NĂM 2025 CÓ HIỆU LỰC TỪ NGÀY 01/3/2026

Ngày 11/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Đầu tư năm 2025 với nhiều điểm mới nhằm tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn, nâng cao tính minh bạch, cải thiện môi trường kinh doanh và tăng cường thu hút nguồn vốn đầu tư trong và ngoài nước. Bài viết này nêu một số điểm mới nổi bật của Luật Đầu tư 2025 như sau:

Mở rộng danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh

Luật đầu tư năm 2025 đã bổ sung thêm danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh quy định tại Khoản 1 Điều 6 cụ thể là các ngành nghề:

“…..

i) Kinh doanh mua bán bảo vật quốc gia;

k) Kinh doanh xuất khẩu di vật, cổ vật;

l) Kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng”

Việc bổ sung này nhằm tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động bảo vệ di sản văn hóa, đồng thời siết chặt quản lý đối với các sản phẩm có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Bỏ 02 trường hợp phải điều chỉnh dự án đầu tư

So với Luật Đầu tư năm 2020, Điều 33 Luật Đầu tư năm 2025 đã bỏ 02 trường hợp phải điều chỉnh dự án đầu tư là thay đổi tổng vốn đầu tư từ 20% trở lên và thay đổi công nghệ đã được thẩm định.

Theo đó, chỉ còn 05 trường hợp doanh nghiệp phải điều chỉnh chủ trương đầu tư gồm:

a) Thay đổi, bổ sung nội dung, mục tiêu thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư đã được quy định tại văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư;

b) Thay đổi quy mô diện tích đất sử dụng theo quy định của Chính phủ, thay đổi địa điểm đầu tư;

c) Kéo dài tiến độ thực hiện dự án đầu tư trong trường hợp điều chỉnh tiến độ quá 24 tháng theo quy định tại khoản 4 Điều này;

d) Điều chỉnh thời hạn hoạt động của dự án đầu tư;

đ) Thay đổi nhà đầu tư của dự án đầu tư được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư trước khi dự án khai thác, vận hành hoặc thay đổi điều kiện đối với nhà đầu tư (nếu có).

Cắt giảm nhiều ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện

So với Luật Đầu tư năm 2020, phụ lục IV của Luật Đầu tư năm 2025 đã cắt giảm, sửa đổi phạm vi của một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Một số ngành nghề cắt giảm có thể kể đến gồm:

– Kinh doanh làm thủ tục về thuế; kinh doanh dịch vụ làm thủ tục hải quan; dịch vụ phụ trợ bảo hiểm; kinh doanh dịch vụ cho thuê lại lao động;

– Kinh doanh dịch vụ giám định thương mại; kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng thực phẩm đông lạnh; kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa thuộc danh mục hàng hóa đã qua sử dụng…

Điều 7 Luật Đầu tư năm 2025 cũng quy định Chính phủ công bố danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện cần thiết phải cấp phép, chứng nhận trước khi thực hiện hoạt động và danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải chuyển phương thức quản lý điều kiện kinh doanh từ cấp phép, chứng nhận sang công bố yêu cầu, điều kiện kinh doanh để quản lý theo phương thức hậu kiểm.

Nhà đầu tư nước ngoài không phải có dự án trước khi thành lập doanh nghiệp

Khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư năm 2025 đã quy định: “Nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư trước khi thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài quy định tại Điều 8 của Luật này khi thực hiện thủ tục thành lập tổ chức kinh tế”. Như vậy, Luật Đầu tư năm 2025 cho phép nhà đầu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp mà không cần có dự án đầu tư trước. Đây là điểm mới quan trọng, tạo sự linh hoạt về trình tự, thủ tục, giúp nhà đầu tư chủ động hơn trong việc tổ chức bộ máy và chuẩn bị điều kiện triển khai dự án. Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường theo quy định của pháp luật khi thành lập doanh nghiệp.

Làm rõ các dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư

So với Luật Đầu tư năm 2020 thì Luật Đầu tư năm 2025 đã làm rõ hơn phạm vi các dự án phải thực hiện chấp thuận chủ trương đầu tư trong khi Luật Đầu tư năm 2020 không xác định trực tiếp nhóm dự án phải chấp thuận chủ trương đầu tư, chỉ quy định theo thẩm quyền của từng cơ quan.

Cụ thể Luật Đầu tư năm 2025 liệt kê cụ thể 20 loại dự án phải thực hiện thủ tục chấp thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, chẳng hạn như:

– Dự án sử dụng đất, tài nguyên lớn hoặc nhạy cảm: chuyển mục đích sử dụng rừng (đặc dụng, phòng hộ, sản xuất) với diện tích lớn; chuyển đất trồng lúa từ 500 ha trở lên; dự án có di dân tái định cư quy mô lớn; dự án tại khu vực ảnh hưởng quốc phòng, an ninh; dự án đề nghị giao khu vực biển.

– Dự án thuộc lĩnh vực đặc biệt, nhạy cảm: điện hạt nhân; casino, đặt cược; chế biến dầu khí; kinh doanh vận chuyển hàng không; viễn thông có hạ tầng mạng, trồng rừng, xuất bản, báo chí do nhà đầu tư nước ngoài thực hiện.

– Dự án liên quan di sản, đô thị đặc thù: dự án trong khu vực bảo vệ di tích quốc gia, di sản thế giới; dự án tại khu vực hạn chế phát triển hoặc nội đô lịch sử của đô thị loại đặc biệt.

– Dự án hạ tầng, bất động sản quy mô lớn: xây dựng nhà ở, khu đô thị (khi nhà đầu tư đã có quyền sử dụng đất); sân gôn; khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ số; cảng biển lớn; cảng hàng không, sân bay và hạ tầng hàng không quan trọng.

– Dự án có yêu cầu đặc biệt: đề nghị Nhà nước giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất (trừ một số trường hợp được loại trừ); dự án cần áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù khác luật; các dự án khác thuộc thẩm quyền chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ theo quy định pháp luật.

Mở rộng áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt

Nếu Luật Đầu tư 2020 liệt kê cụ thể các dự án được áp dụng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt thì Điều 28 Luật Đầu tư năm 2025 quy định Nhà đầu tư được quyền lựa chọn đăng ký đầu tư theo thủ tục đầu tư đặc biệt đối với dự án đầu tư tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế và khu chức năng trong khu kinh tế, trừ dự án phải chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định của Chính phủ.

Dự án đăng ký đầu tư theo thủ tục đầu tư đặc biệt không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, thẩm định công nghệ, lập báo cáo đánh giá tác động môi trường, lập quy hoạch chi tiết, cấp Giấy phép xây dựng và các thủ tục để được phê duyệt, chấp thuận, cho phép trong lĩnh vực xây dựng, phòng cháy, chữa cháy.

Nhà đầu tư phải có văn bản cam kết đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn, quy chuẩn theo quy định của pháp luật về xây dựng, bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy; đề xuất dự án đầu tư bao gồm nhận dạng, dự báo tác động đến môi trường và biện pháp giảm thiểu tác động xấu đến môi trường thay thế cho đánh giá sơ bộ tác động môi trường, việc sử dụng công nghệ hạn chế chuyển giao (nếu có).

Điều chỉnh thời hạn hoạt động của dự án đầu tư

Tại Khoản 4 Điều 31 Luật Đầu tư 2025 quy định như sau: “Trong quá trình thực hiện dự án đầu tư, nhà đầu tư được điều chỉnh tăng hoặc giảm thời hạn hoạt động của dự án đầu tư. Thời hạn hoạt động của dự án đầu tư sau khi điều chỉnh không được vượt quá thời hạn quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này”. Theo đó, nhà đầu tư được tăng hoặc giảm thời hạn hoạt động của dự án trong quá trình triển khai.

Trong khi đó, Luật Đầu tư 2020 chỉ cho phép gia hạn khi thời hạn sắp kết thúc. Quy định mới này đã tạo cơ chế linh hoạt hơn cho nhà đầu tư trong việc điều chỉnh lại tiến độ và thời gian thực hiện dự án, phù hợp với tình hình thực tế sản xuất, kinh doanh. Đây được xem là một điểm mới quan trọng, góp phần tăng tính chủ động và giảm rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện dự án đầu tư.

Ngoài ra, tại khoản 6 Điều 52 cho phép dự án đang triển khai trước ngày luật có hiệu lực được điều chỉnh thời hạn nếu thời hạn còn lại không đáp ứng được phương án tài chính hoặc phương án kinh doanh của bên nhận chuyển nhượng.

Đơn giản hóa thủ tục đầu tư ra nước ngoài

Luật Đầu tư 2025 đã bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài và thu hẹp diện dự án phải thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận đầu tư ra đăng ký đầu tư ra nước ngoài. Cụ thể chỉ áp dụng với dự án có mức vốn đầu tư ra nước ngoài theo quy định của Chính phủ hoặc dự án đầu tư có lĩnh vực thuộc ngành, nghề đầu tư ra nước ngoài có điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 41 Luật này. Đối với các dự án không thuộc các trường hợp nêu trên, Chính phủ sẽ quy định chi tiết việc miễn thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư Việt Nam mở rộng hoạt động kinh doanh ra thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, pháp luật vẫn đặt ra yêu cầu tăng cường quản lý ngoại hối, bảo đảm an ninh kinh tế và an toàn tài chính quốc gia, nhằm kiểm soát hiệu quả dòng vốn đầu tư ra nước ngoài.

Thay đổi quy định với chuyển nhượng dự án đầu tư

Theo khoản 7 Điều 52 Luật đầu tư năm 2025 việc chuyển nhượng đầu tư dự án được mở rộng hơn.

Theo đó, tất cả dự án đã đã được quyết định chủ trương đầu tư, quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư, chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư hoặc đã được cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo quy định pháp luật về đầu tư.

Trước đây, theo khoản 1 Điều 41 Luật Kinh doanh bất động sản 2023, chỉ các dự án đã được chấp thuận nhà đầu tư hoặc có giấy chứng nhận đăng ký đầu tư mới áp dụng thủ tục chuyển nhượng theo Luật Đầu tư.

Kết luận: Luật Đầu tư 2025 thể hiện rõ định hướng cải cách mạnh mẽ và tạo thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu. Những sửa đổi này không chỉ góp phần nâng cao tính chủ động cho nhà đầu tư, cải thiện môi trường kinh doanh mà còn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước trong các lĩnh vực nhạy cảm, liên quan đến quốc phòng, an ninh và an toàn tài chính quốc gia. Qua đó thúc đẩy dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam trong giai đoạn mới.

LINK TẢI FILE PDF: 09 ĐIỂM MỚI ĐÁNG CHÚ Ý CỦA LUẬT ĐẦU TƯ NĂM 2025 CÓ HIỆU LỰC TỪ NGÀY 01/3/2026

………………….

Luật sư tại Đà Nẵng:

Tầng 2 Tòa nhà Thư Dung Plaza, 87 Nguyễn Văn Linh, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

Luật sư tại Huế:

366 Phan Chu Trinh, phường An Cựu, Thành phố Huế

Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:

Tầng 8, Toà nhà Bluesea, số 205B Hoàng Hoa Thám, phường Bình Lợi Trung, thành phố Hồ Chí Minh

Luật sư tại Hà Nội:

Tầng 2, Star Tower, số 68 Dương Đình Nghệ, phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

Luật sư tại Nghệ An:

1421 Nguyễn Tất Thành, phường Quỳnh Mai, Nghệ An