[NGHIÊN CỨU LUẬT MỖI NGÀY] - Sửa án, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện vì chỉ căn cứ vào bản đồ địa chính để buộc bị đơn trả đất, mà không xem xét ranh giới thực tế các bên thừa nhận, quá trình sử dụng đất và quy định pháp luật là chưa phù hợp - Luật sư Đà Nẵng

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, lời trình bày của các đương sự và quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thái Nguyên tham gia phiên toà, hội đồng xét xử thấy:

[1.] Về hồ sơ pháp lý và theo bản đồ địa chính tại B, xã Đ, Thái Nguyên thì 24m² đất các bên đương sự đang tranh chấp nằm trong thửa đất 138 tờ bản đồ số 58, đã được UBND huyện Đ, tỉnh Thái Nguyên cấp đổi giấy chứng nhận QSD đất ngày 05/01/2013 mang tên cụ Nguyễn Thị M1. Ngày 04/3/2019, Sở Tài nguyên môi trường tỉnh T cấp chứng nhận quyền sử dụng đất số CQ109142, thửa đất 138 tờ bản đồ số 58, diện tích là 955m² (trong đó có 340m² đất ONT, 615m² đất CLN) cho ông Phan Văn Q.

[2.] Về quá trình sử dụng đất:

[2.1.]. Bị đơn khai: Đất của gia đình có nguồn gốc do ông ngoại Đinh Văn H3 tặng cho từ năm 1986, năm 1996 đã được UBND huyện Đ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thửa đất số 147, tờ bản đồ số 58, diện tích 1.031m², gia đình sử dụng đất ổn định từ đó, đến năm 2024 mới phát sinh tranh chấp. Trước đây ranh giới thửa đất 147 và thửa đất 138 của ông P bà M1 được xác định bằng hàng rào cúc tần, đến năm 2008 thì được thay thế bằng hàng rào gạch như hiện nay do Bị đơn xây, khi xây đã xây cách đất nhà cụ M1 (anh Q) khoảng 02mét. Năm 2009, gia đình anh Q xây bức tả ly, liền kề bức tường của gia đình. Năm 2021, bức tường bị đổ nên gia đình xây lại theo vị trí cũ. Năm 2023, khi mở đường 27/7 phía nguyên đơn đo lại đất và cho rằng đất của gia đình bị thiếu theo giấy CNQSD đất và BĐĐC nên năm 2024 khởi kiện ra Tòa yêu cầu giải quyết. Hiện trạng đất của bị đơn luôn cao hơn đất của nguyên đơn vì thửa đất 147 là ở trên đình đối, còn thửa đất 138 là ở dưới chân đồi.

[2.3.]. Tài liệu trong hồ sơ và từ lời khai của các đương sự, những người làm chứng xác định được: Phần diện tích đất tranh chấp nằm trong thửa đất số 138 tờ bản đồ số 58 của ông Q, tuy nhiên người thực tế sử dụng đất lại là hộ gia đình ông T. Gianh giới, mốc giới của thửa đất 138 và 147 đã được hình thành từ năm 1986 là hàng rào cúc tần, đến năm 2008 được thay thế bằng hàng rào gạch (do bị đơn xây) và tồn tại cho đến nay không thay đổi vị trí, điều này đã được các bên đương sự cùng thừa nhận tại phiên tòa phúc thẩm nên là sự kiện không phải chứng minh theo khoản 1 Điều 92 Bộ luật tố tụng dân sự.

[2.4.]. Như vậy, ranh giới mốc giới giữa thửa đất 147 và 138 đã được hai bên gia đình cùng thống nhất xác định từ năm 1986 đến khi phát sinh tranh chấp năm 2024 là 37 năm, được phía ông T sử dụng công khai, liên tục, trước cả thời điểm các bên được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Do vậy ranh giới này cần phải được tôn trọng và công nhận, điều này là phù hợp với thực tế sửdụng đất của các bên và quy định của pháp luật.

[2.5.]. Theo quy định tại Điều 175 của Bộ luật dân sự thì “Ranh giới giữa các bất động sản liền kề được xác định theo thỏa thuận hoặc theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Ranh giới cũng có thể được xác định theo tập quán hoặc theo ranh giới đã tồn tại từ 30 năm trở lên mà không có tranh chấp…”. Tòa án cấp sơ thẩm chỉ căn cứ vào bản đồ địa chính để chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc phía bị đơn phải trả lại 24m² đất mà không căn cứ vào ranh giới thực tế đã được các bên thửa nhận và quá trình sử dụng đất, cũng như quy định của pháp luật để quyết định là chưa phù hợp.

[2.6.]. Từ những phân tích trên, có đủ căn cứ chấp nhận kháng cáo của ông Trần Đình T, bà Tạ Thị N. Hội đồng xét xử căn cứ vào khoản 2 Điều 308 Bộ luật tố tụng Dân sự, sửa bản án dân sự sơ thẩm số 12/2025/DS-ST ngày 03/9/2025 của Toà án nhân dân Khu vực 3, tỉnh Thái Nguyên theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

[3.]. Trong vụ án này phía bị đơn không có yêu cầu phản tố về việc đề nghị Tòa án công nhận quyền sử dụng 24m² đất đang tranh chấp cho mình, nên Hội đồng xét xử không có căn cứ xem xét, giải quyết và giữ nguyên hiện trạng sử dụng đất như hiện nay. Ông T và bà N căn cứ vào các quy định pháp luật về đất đai để thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình.

[4.]. Về án phí dân sự và chi phí tố tụng:

[4.1.]. Về án phí dân sự sơ thẩm: Do yêu cầu khởi kiện của ông Phan Văn Q không được chấp nhận nên ông Q phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là 300.000 đồng, được chuyển từ tiền tạm ứng án phí theo biên lai số 0005855 ngày 31/3/2025 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên (nay là Thi hành án, tỉnh Thái Nguyên).

[4.2.]. Về án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo của ông Trần Đình T và bà Tạ Thị N được chấp nhận nên không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

[4.3.]. Về chi phí tố tụng: Ông Trần Đình T và bà Tạ Thị N tự nguyện chịu toàn bộ chi phí tố tụng dân sự là 8.000.000 đồng. Ông T và bà N có nghĩa vụ thanh toán trả cho ông Phan Văn Q số tiền là 8.000.000 đồng này (do ông Q đã tạm ứng chi phí tố tụng và quyết toán xong).

[5.]. Quan điểm tranh luận của những người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn và quan điểm đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tỉnh Thái Nguyên là có căn cứ pháp luật, được Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận

[NGUỒN: Bản án số 30/2026/DS-PT NGÀY 30/01/2026 CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH THÁI NGUYÊN]

LINK PDF: Bản án số 30/2026/DS-PT

………………….

Luật sư tại Đà Nẵng:

Tầng 2 Tòa nhà Thư Dung Plaza, 87 Nguyễn Văn Linh, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

Luật sư tại Huế:

366 Phan Chu Trinh, phường An Cựu, Thành phố Huế

Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:

Tầng 8, Toà nhà Bluesea, số 205B Hoàng Hoa Thám, phường Bình Lợi Trung, thành phố Hồ Chí Minh

Luật sư tại Hà Nội:

Tầng 2, Chung cư Báo Công an nhân dân, 23 đường Nghiêm Xuân Yêm, xã Đại Thanh, thành phố Hà Nội

Luật sư tại Nghệ An: