[NGHIÊN CỨU LUẬT MỖI NGÀY] – Huỷ án tranh chấp về thừa kế tài sản do Toà sơ thẩm giải quyết không hết yêu cầu khởi kiện, bỏ lọt di sản thừa kế, vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng - Luật sư Đà Nẵng

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[1] Về tố tụng

Ông Nguyễn Văn Th, bà Lê Thị C đã thực hiện quyền, nghĩa vụ của người kháng cáo theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự; Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Ninh Bình ra quyết định kháng nghị trong hạn luật định. Do đó, vụ án được xét xử lại theo trình tự, thủ tục phúc thẩm.

Nguyên đơn bà Nguyễn Thị M khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế của cụ Liễu và cụ Tú là quyền sử dụng đất có địa chỉ tại xã K, huyện Yên Khánh. Do đó, Tòa án nhân dân huyện Yên Khánh thụ lý, giải quyết sơ thẩm vụ án Tranh chấp về thừa kế tài sản là đúng thẩm quyền được quy định tại khoản 5 Điều 26 và các Điều 35, 39 của Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Về nội dung vụ án

Trên cơ sở sự thừa nhận của các đương sự và tài liệu có trong hồ sơ vụ án là Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H635453 ngày 10/5/1997 của Ủy ban nhân dân huyện Yên Khánh cấp cho cụ Nguyễn Văn Liễu, đủ căn cứ xác định thửa đất số 188, tờ bản đồ số 13, diện tích 410m2 (260m2 đất ở, 150m2 đất vườn), địa chỉ tại xã K, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình thuộc quyền sử dụng hợp pháp của vợ chồng cụ Liễu, cụ Tú. Trước khi chết, các cụ chưa chuyển quyền sử dụng đất cho ai nên diện tích đất nêu trên là di sản của cụ Liễu và cụ Tú. Các đương sự đều thừa nhận cụ Liễu, cụ Tú có 07 người con là bà V, bà M, bà Th1, bà Th2, ông Th, bà D, bà D1, đây là những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của hai cụ.

Ngày 12 tháng 5 năm 2012 cụ Liễu và cụ Tú đã lập di chúc chung của vợ chồng để lại thửa đất số 188, tờ bản đồ số 13, diện tích 410m2 (260m2 đất ở, 150m2 đất vườn) và tài sản trên đất là ngôi nhà 02 tầng diện tích 70m2 cho vợ chồng ông Nguyễn Văn Th, bà Lê Thị C; với điều kiện ông Th, bà C có trách nhiệm đảm bảo chỗ ở cho hai chị gái là bà V và bà Th2 cho đến khi qua đời. Bản di chúc có chứng thực của Ủy ban nhân dân xã K. Trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn không thừa nhận bản di chúc và xác định di chúc không hợp pháp. Tuy nhiên, Tòa án cấp sơ thẩm chưa thu thập chứng cứ để làm rõ trình tự thủ tục chứng thực di chúc mà đã kết luận phần di chúc của cụ Liễu không hợp pháp là chưa có cơ sở vững chắc.

Trong vụ án này, nguyên đơn yêu cầu chia di sản của cụ Liễu, cụ Tú là 410m2 đất cho 07 người con của của hai cụ nhưng bản án sơ thẩm chỉ chia 254,7m2 (254,7m2/410m2) cho 6 người là bà V, bà M, bà Th1, bà Th2, bà D và bà D1, không xem xét đến quyền thừa kế (thừa kế theo di chúc, thừa kế theo pháp luật) của ông Th, bà C mà để lại 155,3m2 và giao cho ông Th tiếp tục quản lý, khi nào có yêu cầu khởi kiện tranh chấp về thừa kế, Tòa án sẽ xem xét giải quyết thành vụ án riêng là giải quyết không hết yêu cầu khởi kiện, bỏ lọt di sản thừa kế, đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, ảnh hưởng đến quyền lợi của đương sự, Tòa án cấp phúc thẩm không thể khắc phục được.

Tại phiên tòa phúc thẩm, bà M đã xuất trình bổ sung tài liệu chứng cứ là Biên bản họp gia đình ngày 03/12/2014 thể hiện các thành viên trong gia đình gồm cụ Tú và các con là bà V, bà M, bà Th1, bà Th2, ông Th, bà D, bà D1 và bà C đã họp thống nhất phân chia quyền sử dụng đất của cụ Liễu và cụ Tú. Phía nguyên đơn cho rằng cụ Tú và tất cả các con đã họp phân chia đất và cùng ký vào biên bản họp; phía bị đơn xác nhận có cuộc họp gia đình nhưng không có đầy đủ anh chị em, không lập biên bản, chữ ký trong biên bản do nguyên đơn giao nộp không phải là chữa ký của vợ chồng bị đơn. Đây là tài liệu, chứng cứ và tình tiết mới phát sinh chưa được Tòa án cấp sơ thẩm xem xét, đánh giá nên cấp phúc thẩm không khắc phục được.

Từ những nhận định nêu trên, căn cứ khoản 3 Điều 308, Điều 310 của Bộ luật tố tụng dân sự, chấp nhận kháng cáo của ông Th, bà C và kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát tỉnh Ninh Bình, hủy Bản án sơ thẩm số 03/2023/DS-ST ngày 12/01/2023 của Tòa án nhân dân huyện Yên Khánh và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Yên Khánh giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

[NGUỒN: BẢN ÁN SỐ 16/2023/DS-PT NGÀY 22/6/2023 CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH NINH BÌNH]

LINK PDF: BẢN ÁN SỐ 16/2023/DS-PT

………….

Luật sư tại Đà Nẵng:

Tầng 2 Tòa nhà Thư Dung Plaza, 87 Nguyễn Văn Linh, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

Luật sư tại Huế:

366 Phan Chu Trinh, phường An Cựu, Thành phố Huế

Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:

146 Hoàng Hoa Thám, phường Gia Định, thành phố Hồ Chí Minh

Luật sư tại Hà Nội:

Tầng 2, Chung cư Báo Công an nhân dân, 23 đường Nghiêm Xuân Yêm, xã Đại Thanh, thành phố Hà Nội

Luật sư tại Nghệ An: