[NGHIÊN CỨU LUẬT MỖI NGÀY] – Huỷ bản án Hành chính sơ thẩm do Tòa án cấp sơ thẩm chưa thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ, gây ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án, nhưng cấp phúc thẩm không thể khắc phục được - Luật sư Đà Nẵng

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Tại phiên tòa phúc thẩm, người bị kiện và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt, đã được Tòa án triệu tập hợp lệ. Căn cứ Điều 225 Luật Tố tụng hành chính, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án.

[2] Ngày 23/10/2023, bà Trần Thị H có đơn đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đối với thửa đất số 01, tờ bản đồ số 6, phường T, thành phố T, Thành phố Hồ Chí Minh, với diện tích 1.261,1 m² thuộc một phần thửa số 1 (BĐĐC năm 2003). Ngày 08/12/2023, Ủy ban nhân dân thành phố T có Văn bản số 7655/UBND-VPĐK hoàn trả hồ sơ cấp giấy chứng nhận của bà H.

Bà H cho rằng nhà, đất tại địa chỉ A Quốc lộ A, khu phố C, phường T, thành phố T, diện tích 1.261,1 m² thuộc một phần thửa số 1 (BĐĐC năm 2003), có nguồn gốc do bà nhận chuyển nhượng từ năm 1982 và sử dụng ổn định, không tranh chấp đến nay, nên khởi kiện yêu cầu Tòa án hủy Văn bản số 7655/UBND-VPĐK và buộc Ủy ban nhân dân thành phố T thực hiện việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu đối với nhà, đất nêu trên cho bà.

Người bị kiện là Ủy ban nhân dân thành phố T cho rằng Văn bản số 7655/UBND-VPĐK ngày 08/12/2023 được ban hành đúng quy định pháp luật nên không đồng ý yêu cầu khởi kiện.

[3] Bản án sơ thẩm nhận định:

Bà Trần Thị H yêu cầu cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở đối với phần nhà, đất có diện tích 1.261,1 m² tọa lạc tại phường T, Thành phố T, Thành phố Hồ Chí Minh, nhưng toàn bộ phần đất trên có một phần thuộc đất công do Nhà nước quản lý, một phần đã cấp cho Trường Trung cấp Nông nghiệp Thành phố H. Như vậy, bà H đã có hành vi lấn, chiếm đất, vi phạm pháp luật về đất đai theo quy định tại Điều 12 Luật Đất đai năm 2013.

Đối chiếu với các quy định từ Điều 101, 102, 103 Luật Đất đai năm 2013 và Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ, từ Điều 21 đến Điều 30, về các điều kiện được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất thì trường hợp của bà H không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận. Từ đó, Tòa án cấp sơ thẩm bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà H.

[4] Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định:

Theo nội dung nhận định nêu tại mục [3] thì phần đất của bà H không đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do có một phần diện tích đã cấp cho Trường Trung cấp Nông nghiệp Thành phố H và một phần diện tích là đất công do Ủy ban nhân dân phường T quản lý. Tuy nhiên, quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm chưa làm rõ các nội dung sau:

– Mặc dù cấp sơ thẩm có đưa Trường Trung cấp Nông nghiệp Thành phố H vào tham gia tố tụng, nhưng quá trình tố tụng, Trường Trung cấp Nông nghiệp Thành phố H vắng mặt và không có ý kiến trình bày. Tòa án chưa thu thập tài liệu, chứng cứ là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban nhân dân Thành phố H cấp cho Trường Trung cấp Nông nghiệp Thành phố H theo Giấy phép sử dụng đất số 03/GPCĐ-77 ngày 22/01/1977, để xác định cụ thể phần diện tích đất đã cấp cho Trường Nông nghiệp nằm trong diện tích 1.261,1 m² bà H đang quản lý, sử dụng là bao nhiêu; xác định vị trí phần đất đã cấp cho Trường Nông nghiệp trong phần đất bà H đang quản lý, sử dụng.

– Tương tự, đối với phần đất được xác định là nằm trong diện tích đất công do Ủy ban nhân dân phường T quản lý, quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm cũng chưa làm rõ diện tích cụ thể phần đất công là bao nhiêu, vị trí đất trong phần đất bà H đang quản lý, sử dụng.

– Mặt khác, tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án thể hiện tại Bản án hành chính sơ thẩm số 1883/2022/HC-ST ngày 17/10/2022 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và Bản án hành chính phúc thẩm số 464/2023/HC-PT ngày 27/6/2023 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh thì Tòa án đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà H, buộc Văn phòng đăng ký đất đai Thành phố Đ thực hiện nhiệm vụ công vụ trong việc kiểm tra nội nghiệp đối với bản vẽ sơ đồ nhà, đất cho bà H, phần đất có diện tích 1.263,3 m² thuộc thửa số 1, tờ bản đồ số 6, phường T.

Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, Văn phòng đăng ký đất đai Thành phố Đ, Chi nhánh thành phố T đã thực hiện việc kiểm tra nội nghiệp bản vẽ cho bà H đối với diện tích đất trên. Nội dung trình bày và chứng cứ chứng minh của bà H trong vụ án đã được giải quyết bằng bản án có hiệu lực pháp luật nêu trên và trong vụ án này là giống nhau, nhưng quá trình giải quyết, Tòa án cấp sơ thẩm chưa xem xét đến nội dung này, là đánh giá chưa đầy đủ tài liệu, chứng cứ.

[5] Từ những nhận định trên, Hội đồng xét xử xét thấy Tòa án cấp sơ thẩm chưa thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ, gây ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án, nhưng cấp phúc thẩm không thể khắc phục được.

Do vậy, Hội đồng xét xử không chấp nhận quan điểm của đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa; chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của bà H; hủy bản án sơ thẩm, chuyển hồ sơ vụ án về cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo quy định pháp luật.

[NGUỒN BẢN ÁN SỐ: 238/2025/HC-PT NGÀY: 15 – 9 – 2025 CỦA TÒA PHÚC THẨM TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH]

LINK PDF: BẢN ÁN SỐ: 238/2025/HC-PT NGÀY: 15 – 9 – 2025

…………….

Luật sư tại Đà Nẵng:

Tầng 2 Tòa nhà Thư Dung Plaza, 87 Nguyễn Văn Linh, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

Luật sư tại Huế:

366 Phan Chu Trinh, phường An Cựu, Thành phố Huế

Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:

146 Hoàng Hoa Thám, phường Gia Định, thành phố Hồ Chí Minh

Luật sư tại Hà Nội:

P.301, Tầng 3, số 63 Vũ Ngọc Phan, phường Láng, thành phố Hà Nội

Luật sư tại Nghệ An: