[NGHIÊN CỨU LUẬT MỖI NGÀY] – Hủy án tranh chấp QSDĐ do Tòa sơ thẩm vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và có sai lầm khi đánh giá nội dung - Luật sư Đà Nẵng

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[1] Theo đơn khởi kiện và các chứng cứ đã thẩm tra cho thấy, các bên tranh chấp về quyền sử dụng đất. Toà án nhân dân khu vực 13 – Cần Thơ đã thụ lý là đúng thẩm quyền và xác định đúng quan hệ tranh chấp theo quy định tại khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Hồ sơ thể hiện, về mặt giấy tờ, quyền sử dụng đất được chuyển dịch từ bà B sang ông K2 (chồng bà H2), từ ông K2 sang ông N, từ ông N sang bà M. Trong đó, hợp đồng chuyển nhượng đầu tiên là từ bà B, ông Xã sang cho ông K2 đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục về công chứng. Cả bà B và ông Xã đều không biết chữ. Tại phần cuối của hợp đồng công chứng lập ngày 15/12/2017, mẹ con bà Ba chỉ lăn tay (điểm chỉ) mà không hề có chữ ký. Căn cứ theo khoản 3 Điều 47 Luật Công chứng năm 2014, trường hợp người yêu cầu công chứng không đọc được văn bản thì quá trình công chứng bắt buộc phải có người làm chứng. Tuy nhiên, toàn bộ bản hợp đồng này hoàn toàn không có bất kỳ người làm chứng nào tham gia xác nhận. Việc bỏ qua quy định bắt buộc về người làm chứng khiến hợp đồng vi phạm nghiêm trọng về mặt hình thức và thủ tục nên vô hiệu. Trường hợp này, Tòa án cấp sơ thẩm không triệu tập Văn phòng công chứng, cơ quan cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tham gia tố tụng là vi phạm thủ tục tố tụng.

[3] Thực tế cho thấy, trên phần đất, trước khi ký chuyển nhượng cho ông K2 thì bà B đã chuyển nhượng bằng giấy tay, cầm cố cho nhiều người như hộ ông S, bà K, bà M1 và sau đó là ông HI. Những người này hiện đang sử dụng đất. Trong khi đó, ông K2, ông N, bà M chưa nhận đất trên thực địa nên không phải là người nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngay tình. Việc giải quyết tranh chấp này cần xác định hậu quả của hợp đồng vô hiệu, lỗi của các bên để đảm bảo giải quyết triệt để vụ án. Các yêu cầu của những người mua bằng giấy tay, cần làm rõ mức độ thực hiện hợp đồng, diện tích tách thửa để giải quyết đúng pháp luật. Theo nguyên tắc xét xử sơ thẩm, phúc thẩm được quy định tại Điều 17 của Bộ luật tố tụng dân sự thì các nội dung trên, Tòa án cấp phúc thẩm không thể khắc phục.

[4] Bên cạnh đó, trong quá trình giải quyết vụ án, bà B đã chết. Tại phiên tòa phúc thẩm, bà T3 khai rằng ông Xã chỉ là con nuôi (vấn đề này chưa được làm rõ, có văn bản xác nhận con nuôi hay không, có quan hệ nuôi dưỡng để được thừa kế hay không…). Hồ sơ không có tài liệu chứng cứ vững chắc để xác định ngoài ông Xã thì bà B còn người thừa kế nào khác hay không. Bà M1 xác định căn nhà bà đang ở là thuộc diện nhà tình nghĩa nên cũng cần thu thập tài liệu để làm rõ vấn đề này. Nguyên đơn khai đã giao đủ tiền chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng hồ sơ chưa có các tài liệu, chứng cứ chứng minh cho việc giao nhận tiền nên cần thu thập chứng cứ làm rõ.

[5] Từ những nhận định trên cho thấy, Tòa án cấp sơ thẩm đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và có sai lầm khi đánh giá nội dung. Tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm để xét xử lại theo quy định của pháp luật. Chính vì vậy, trước khi nghị án, nguyên đơn đề nghị hoãn phiên toà để nguyên đơn có thời gian sao lục hồ sơ, cung cấp chứng cứ là không có căn cứ để hoãn phiên toà. Nguyên đơn thực hiện việc sao lục chứng cứ, cung cấp chứng cứ khi vụ án được giải quyết lại ở thủ tục sơ thẩm tiếp theo. Các đương sự chưa phải chịu án phí dân sự sơ thẩm, chi phí thẩm định tại chỗ, chi phí định giá tài sản. Riêng tạm ứng án phí phúc thẩm thì bà M1, bà T3 được nhận lại.

[NGUỒN: BẢN ÁN SỐ 759/2026/DS-PT NGÀY 16/7/2026 CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ CẦN THƠ]

LINK PDF: BẢN ÁN SỐ 759/2026/DS-PT

………………….

Luật sư tại Đà Nẵng:

Tầng 2 Tòa nhà Thư Dung Plaza, 87 Nguyễn Văn Linh, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

Luật sư tại Huế:

366 Phan Chu Trinh, phường An Cựu, Thành phố Huế

Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:

146 Hoàng Hoa Thám, phường Gia Định, thành phố Hồ Chí Minh

Luật sư tại Hà Nội:

Tầng 2, Chung cư Báo Công an nhân dân, 23 đường Nghiêm Xuân Yêm, xã Đại Thanh, thành phố Hà Nội

Luật sư tại Nghệ An: