NGHIÊN CỨU LUẬT MỖI NGÀY - Hủy án sơ thẩm do cấp sơ thẩm đã có sai lầm trong việc áp dụng pháp luật đối với các thửa đất nông nghiệp hết thời hạn sử dụng. - Luật sư Đà Nẵng

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[1] Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 24 và 26/6/2025, ông Ngô Quốc T, ông Ngô Quốc T1, bà Ngô Thị V, bà Ngô Thị T2, bà Ngô Thị Thu H1, ông Ngô Quốc H và ông Ngô Quốc Đ kháng cáo Bản án dân sự sơ thẩm số 18/2025/DS-ST ngày 13/6/2025 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Trị. Như vậy, kháng cáo của các ông, bà là trong thời hạn luật định.

[2] Xét kháng cáo của nguyên đơn, bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

[2.1] Bản án số 12/2024/HNGĐ-ST ngày 26/9/2024 của Toà án nhân dân thị xã Quảng Trị “V/v không công nhận quan hệ vợ chồng” đã quyết định: Không công nhận quan hệ vợ chồng giữa bà Nguyễn Thị Thanh N1 và ông Ngô Quốc T1. Tuy nhiên, trong vụ án này Toà án cấp sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là “… Chia tài sản chung sau ly hôn…” theo yêu cầu của bà Nguyễn Thị Thanh N1 là không đúng, vì bà Nguyễn Thị Thanh N1 và ông Ngô Quốc T1 không phải là vợ chồng. Từ việc xác định sai quan hệ hôn nhân giữa bà Nguyễn Thị Thanh N1 và ông Ngô Quốc T1, nên việc nhận định, xác định và giải quyết về tài sản tranh chấp chưa chính xác.

[2.2] Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án thể hiện: Công văn số 132/UBND-ĐC ngày 19/6/2024 của UBND xã H về việc sao lục hồ sơ công dân Ngô Quốc T có nội dung: Hồ sơ 299 của các thửa đất 364, 1604, 1605, tờ bản đồ số 17 thể hiện tại sổ đăng ký ruộng đất tên bà Đinh Thị D1 đội 2 M, tại thửa đất số 720, tờ bản đồ số 9, nhưng hiện tại UBND xã không lưu bản đồ 299. Diện tích đất có trong sổ đăng ký ruộng đất 3.440m2 , trong đó 700m2 đất ở và 2.740m2 đất trồng cây. Diện tích đất này cơ bản đúng với tổng diện tích tại các thửa đất số 1603, 1604, 1605, 325, tờ bản đồ số 17 (các thửa đất số 1603, 1604, 1605, 325 là đất vườn cư cũ mà gia đình bà Đinh Thị D1 sử dụng làm nhà ở) năm 2013 ông Ngô Quốc T1, bà Nguyễn Thị Thanh N1 đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại 2 thửa 1604, 1605. Đồng thời, 10 căn cứ vào tài liệu chứng cứ khác có tại hồ sơ vụ án có đủ cơ sở xác định toàn bộ diện tích đất tranh chấp theo khởi kiện của nguyên đơn là di sản của các cụ Ngô T6, Đinh Thị D1 để lại chưa chia.

[2.3] Đối với diện tích 1.189,0m2 đất CLN của thửa đất số 346, tờ bản đồ số 17 theo GCNQSDĐ số AG 471648 do UBND huyện H cấp ngày 20/11/2006 và các thửa đất số 33, diện tích 215m2 ; thửa đất số 55, diện tích 232m2 ; thửa đất số 57, diện tích 230m2 ; thửa đất số 77 + 78, diện tích 279m2 ; thửa đất số 1587, diện tích 356m2 loại đất ruộng đã được Toà án cấp sơ thẩm phân tích với nhận định: thời hạn sử dụng đất đến 12/2015, chưa được người sử dụng đất gia hạn quyền sử dụng đất nên quyền sử dụng đất đang thuộc quyền quản lý của Nhà nước, chưa đủ điều kiện chia thừa kế và chia tài sản chung của ông T1, bà N1. Từ đó, Toà án cấp sơ thẩm đã quyết định không chấp nhận chia thừa kế là sai lầm trong việc áp dụng pháp luật, không thực hiện đúng theo quy định tại khoản 2 Điều 74 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ – khi hết thời hạn sử dụng đất thì được tiếp tục sử dụng đất theo thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 126; khoản 3 Điều 210 Luật Đất đai 2013 mà không phải làm thủ tục điều chỉnh thời hạn sử dụng đất. Hơn nữa, việc gia hạn thời hạn sử dụng đất chỉ là thủ tục hành chính và được thực hiện theo quy định của pháp luật. Do đó, Toà án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chia thừa kế đối với di sản này là không giải quyết triệt để các nội dung yêu cầu của đương sự.

[3] Với những nội dung được phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng tại phiên toà phúc thẩm không thể thực hiện bổ sung được. Hơn nữa, để đảm bảo quyền được chứng minh, trình bày, cung cấp chứng cứ khi giải quyết lại vụ án cũng như quyền được kháng cáo. Do đó, cần huỷ bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ vụ án cho Toà án nhân dân tỉnh Quảng Trị giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm theo đúng quy định của pháp luật.

[NGUỒN BẢN ÁN SỐ 143/2025/DS – PT NGÀY: 24-11-2025 CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG]

LINK PDF: BẢN ÁN SỐ 143/2025/DS – PT

…………….

Luật sư tại Đà Nẵng:

Tầng 2 Tòa nhà Thư Dung Plaza, 87 Nguyễn Văn Linh, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

Luật sư tại Huế:

366 Phan Chu Trinh, phường An Cựu, Thành phố Huế

Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:

146 Hoàng Hoa Thám, phường Gia Định, thành phố Hồ Chí Minh

Luật sư tại Hà Nội:

P.301, Tầng 3, số 63 Vũ Ngọc Phan, phường Láng, thành phố Hà Nội

Luật sư tại Nghệ An: