NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu và chứng cứ có trong hồ sơ, được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, lời phát biểu của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về thủ tục tố tụng: Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ tranh chấp dân sự yêu cầu mở đường nước qua bất động sản liền kề là đúng pháp luật.
Xét đơn kháng cáo của bà R, bà M, cụ Ú trong hạn luật định nên xem xét theo thủ tục phúc thẩm.
Tòa án đã triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nhưng cụ Nguyễn Thị Ú, bà Văn Thị P, bà Văn Thị H, bà Văn Thị L2, bà Văn Thị C, bà Văn Bá L1, bà Văn Bá T, bà Văn Thị N có đơn xin xét xử vắng mặt, đại diện Ủy ban nhân dân xã M vắng mặt nên Hội đồng xét xử tiến hành xét xử theo Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[2] Xét kháng cáo của bà R, bà M, cụ Ú, Hội đồng xét xử xét thấy:
[2.1] Về nguồn gốc đất và thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất:
Bà L được UBND huyện C (cũ) công nhận quyền sử dụng diện tích đất 2.352.0m², Thửa số 44, tờ bản đồ số 26, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH25493 cấp cho bà L đứng tên ngày 19/6/2014, tọa lạc: ấp M, xã M, huyện C, tỉnh Tiền Giang (nay là xã M, tỉnh Đồng Tháp). Hiện nay, bà L đang trực tiếp canh tác, trồng dừa mã lai đang thu hoạch ổn định.
Giáp ranh với Thửa đất số 44 ở hướng Tây là đường công cộng (đường đan xi măng) ngang 2m, dài 68.05m, tiếp đến là giáp Thửa đất số 25, tờ bản đồ số 26, diện tích 2.816,2m², đất lúa, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH03878 do UBND huyện C (cũ) cấp ngày 01/6/2011 cho hộ ông Văn Bá T5 và tiếp đến là Kênh Cầu Giữa. Ông T5 đã chết và xóa khẩu vào ngày 06/02/2017, bà Văn Thị R là con và là người trực tiếp canh tác, sử dụng đất này. Hiện trạng thửa đất này là đất trồng dừa mã lai đang cho trái thu hoạch ổn định. Thửa đất số 25 của hộ ông T5 có hàng rào lưới B40 (trụ bê tông, lưới B40 cao 1,5m, không có chân tường) bao quanh.
[2.2] Quá trình sử dụng đất:
Tại Phiếu đo đạc chỉnh lý thửa đất do Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện C (nay là Chi nhánh văn phòng Đ1) phê duyệt ngày 13/5/2025; theo Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 21/3/2025 của Tòa án nhân dân huyện Chợ Gạo và Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ lại ngày 07/5/2026 của Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Tháp, thể hiện:
Thửa đất số 44 có vị trí như sau:
+ Phía Đông: giáp đường đi công cộng:
+ Phía Tây: giáp đường đi công cộng (đường đan xi măng);
+ Phía Nam: giáp đường C;
+ Phía Bắc: giáp thửa đất số 24 của bà Văn Thị T6.
Phần đất Thửa số 44 của bà L hiện không có đường để bơm nước, thoát nước và bà đã nhiều lần thương lượng với gia đình bà R để xin mở đường nước nhưng bà R và các bị đơn không đồng ý nên bà L khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bà R và các bị đơn cho mở đường bơm, thoát nước (ngang 0.3m, dài 38.07m) đặt âm sâu dưới lòng đất, diện tích 11.4m² n² theo như sơ đồ vị trí khu đất mà Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện C, tỉnh Tiền Giang (nay là Chi nhánh văn phòng Đ1, tỉnh Đồng Tháp) đã đo đạc, phê duyệt ngày 13/5/2025. Bà sẽ hoàn lại giá trị diện tích đất theo giá Hội đồng định giá đã định giá. Bị đơn bà R không đồng ý yêu cầu khởi kiện của bà L.
Phần đất bà L đang sử dụng trước đây bà sử dụng nhờ đường nước ở phía hướng Đông để bơm, thoát nước vào đất của bà nhưng thời gian sau này các hộ dân xung quanh đã san lắp đường nước này nên bà L không có đường nước khác để bơm, thoát nước. Ở các hướng khác thì thửa đất của bà L bị vây bọc bởi đường đi công cộng và đường C, không có đường bơm, thoát nước.
Thửa đất số 44 ở hướng Tây giáp đường đi công cộng là đường đi được tráng đan xi măng làm ranh giới giữa thửa đất số 44 của bà L và thửa đất số 25 của hộ ông T5 và kế tiếp là giáp thửa đất số 25 của hộ ông T5.
Đường bơm, thoát nước mà bà L yêu cầu mở theo như sơ đồ vị trí khu đất thể hiện trong Phiếu đo đạc chỉnh lý thửa đất do Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện C đo đạc, phê duyệt ngày 13/5/2025 có vị trí nằm ở cuối thửa đất số 25 của hộ ông T5 ở vị trí tiếp giáp Đường C (cách đường C 1 là 1.27m), có kích thước ngang 0.3m, dài 38.07m, diện tích 11.4m² ở vị trí khoảng đất trống giữa liếp dừa để bơm, thoát nước từ thửa đất số 44 của bà L ra Kênh Cầu G và bà xin được đặt ống hoặc bọng âm sâu dưới lòng đất khoảng 1.0m tính từ mặt đất vườn dừa để bơm, thoát nước phục vụ canh tác để không gây ảnh hưởng đến việc sử dụng đất của hộ ông T5 cũng như thu hoạch dừa của gia đình bà R.
Bên bà R cho rằng phần đất hộ ông T5 hiện do ông T5 đại diện hộ đứng tên quyền sử dụng đất và do bà R trực tiếp quản lý, sử dụng, trên đất đang trồng dừa mã lai đang cho trái ổn định. Phía bà R không đồng ý cho bà L mở đường nước tại vị trí theo sơ đồ của Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện C đã đo đạc, phê duyệt ngày 13/5/2025 mà đồng ý cho bà L mở đường nước ở vị trí phía ngoài hàng rào lưới B40 bao quanh thửa đất số 25, tiếp giáp với Đường C.
Xét thấy việc mở đường nước ở vị trí phía ngoài hàng rào lưới B40 bao quanh thửa đất số 25, tiếp giáp trực tiếp với Đường C Gà 1 là đất công cộng do Nhà nước quản lý, không phải đất của hộ ông T5, đây là lớp nhựa đá của Đ Cựa Gà 1 nên phải đào bới bằng máy móc, khó khăn trong việc thi công đặt đường ống và ảnh hưởng đến kết cấu đường giao thông nông thôn, không đảm bảo an toàn giao thông trong quá trình thi công cũng như làm ảnh hưởng, thay đổi kết cấu hạ tầng, chất lượng công trình giao thông.
Thửa đất số 44 của bà L ở hướng Tây giáp đường đi công cộng là đường đi được tráng đan xi măng làm ranh giới giữa thửa đất số 44 của bà L và thửa đất số 25 của hộ ông T5 và kế tiếp là giáp thửa đất số 25 của hộ ông T5.
Tại văn bản số 682/UBND-VP ngày 05/8/2025, Ủy ban nhân dân xã M xác nhận: “Qua khảo sát thực tế, UBND nhận thấy thửa đất số 44 không có lối thoát nước riêng, việc dẫn đường bơm, thoát nước là cần thiết để đảm bảo nhu cầu sản xuất nông nghiệp chính đáng. Trên cơ sở đó, UBND thống nhất yêu cầu “dẫn đường bơm, thoát nước xuyên qua đường bê tông…”.
Do đó, Hội đồng xét xử ghi nhận ý kiến thống nhất của UBND xã M thống nhất yêu cầu dẫn đường bơm, thoát nước xuyên qua đường bê tông ngăn giữa thửa đất số 44 của bà L và thửa đất số 25 của hộ ông T5 để dẫn nước vào thửa đất số 44 của bà L.
Từ đó, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận đơn khởi kiện của bà L yêu cầu bà R và các đồng bị đơn khác cho bà L mở đường nước để bơm, thoát nước từ Kênh C Giữa vào đất của bà và ngược lại là phù hợp. Diện tích đường nước theo Phiếu đo đạc chỉnh lý thửa đất do Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện C (nay là Chi nhánh văn phòng Đ1, tỉnh Đồng Tháp) đo đạc, phê duyệt ngày 13/5/2025 là phù hợp theo quy định tại Điều 245, Điều 252 Bộ luật Dân sự năm 2015.
sau: Điều 252 quy định quyền về cấp, thoát nước qua bất động sản liền kề như
“Trường hợp do vị trí tự nhiên của bất động sản mà việc cấp, thoát nước buộc phải qua một bất động sản khác thì chủ sở hữu bất động sản có nước chảy qua phải dành một lối cấp, thoát nước thích hợp, không được cản trở hoặc ngăn chặn dòng nước chảy.
Người sử dụng lối cấp, thoát nước phải hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại cho chủ sở hữu bất động sản có nước chảy qua khi lắp đặt đường dẫn nước; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường…”
Bên cạnh đó, nhằm đảm bảo và tạo điều kiện thuận lợi cho bị đơn trong canh tác, cần thiết buộc bà L phải đặt ống (hoặc bọng) âm dưới lòng đất (độ sâu khoảng 1.0 m tính từ mặt đất) đối với đường nước mà bà L yêu cầu mở để đảm bảo thuận tiện và không ảnh hưởng đến quá trình sử dụng đất, canh tác cũng như thu hoạch của hộ gia đình bà R quy định tại Điều 29 Luật Đất đai năm 2024.
Cho nên Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà L là phù hợp pháp luật.
Do đó, không chấp nhận kháng cáo của bà R, bà M, cụ Ú.
Các phần khác không có kháng cáo, kháng nghị không xem xét.
Bà R, bà M phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Cụ Ú được miễn án phí dân sự phúc thẩm do là người cao tuổi.
[NGUỒN: BẢN ÁN SỐ 498/2026/DS-PT NGÀY 09/6/2026 CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP]
LINK PDF: BẢN ÁN SỐ 498/2026/DS-PT
………….
Tầng 2 Tòa nhà Thư Dung Plaza, 87 Nguyễn Văn Linh, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng
Luật sư tại Huế:
366 Phan Chu Trinh, phường An Cựu, Thành phố Huế
Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:
146 Hoàng Hoa Thám, phường Gia Định, thành phố Hồ Chí Minh
Luật sư tại Hà Nội:
Tầng 2, Chung cư Báo Công an nhân dân, 23 đường Nghiêm Xuân Yêm, xã Đại Thanh, thành phố Hà Nội
Luật sư tại Nghệ An:
1421 Nguyễn Tất Thành, phường Quỳnh Mai, Nghệ An
Tầng 2, tòa nhà Cửa Tiền Phố, đường Hồ Hữu Nhân, phường Trường Vinh Tân, tỉnh Nghệ An
Luật sư tại Gia Lai:
Số 61 Phạm Văn Đồng, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai
Website: www.fdvn.vn www.fdvnlawfirm.vn www.diendanngheluat.vn
Email: fdvnlawfirm@gmail.com luatsulecao@gmail.com
Điện thoại: 0772 096 999
Fanpage: https://www.facebook.com/fdvnlawfirm/
Legal Service For Expat: https://www.facebook.com/fdvnlawfirmvietnam/
TỦ SÁCH NGHỀ LUẬT: https://www.facebook.com/SayMeNgheLuat/
DIỄN ĐÀN NGHỀ LUẬT: https://www.facebook.com/groups/saymengheluat/
KÊNH YOUTUBE: https://www.youtube.com/c/luatsufdvn
KÊNH TIKTOK: https://www.tiktok.com/@luatsufdvn
KÊNH TELEGRAM FDVN: https://t.me/luatsufdvn
