NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
[1] Các đương sự tranh chấp hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất đối với các thửa đất số 81, 83, 89, giữa bà Võ Thị T1 với ông Nguyễn Văn C (theo Hợp đồng số công chứng 6677, quyển số 11/2021/TP/CC-SCC/HĐGD ngày 24/11/2021). Cả ba thửa đất này có tổng diện tích 14.420,1m2, tọa lạc tại ấp 1B, xã HT, huyện ĐH, tỉnh Long An, do bà Võ Thị T1 đứng tên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào năm 1997, cấp đổi vào ngày 17/12/2019 số CS630942 (thửa số 89), số CS630943 (thửa số 83) và số CS630941 (thửa số 81). Tài sản này được hình thành trong thời kỳ hôn nhân nhân của vợ chồng bà Võ Thị T1 và ông Nguyễn Văn X1 nên được xác định là tài sản chung của vợ chồng.
[2] Bà T1 và ông X1 có 06 người con là bà Nguyễn Thị Quỳnh N, bà Nguyễn Thị T2, bà Nguyễn Thị V3, bà Nguyễn Ngọc V1, ông Nguyễn Văn C và ông Nguyễn Thành T5. Năm 2017, ông X1 chết không để lại di chúc nên một phần di sản của ông X1 trong khối tài sản chung của vợ chồng thuộc quyền sở hữu chung của các đồng thừa kế là bà T1 và 06 người con. Như vậy, việc bà T1 lập hợp đồng tặng cho cả ba thửa đất trên cho ông C, không có sự đồng ý của các đồng thừa kế là vi phạm điều cấm của luật nên hợp đồng bị vô hiệu theo quy định tại Điều 123 của Bộ luật Dân sự.
[3] Tại Điều 459 Bộ luật Dân sự quy định: “Tặng cho bất động sản phải được lập thành văn bản có Công chứng, chứng thực hoặc phải đăng ký, nếu bất động sản phải đăng ký quyền sở hữu theo theo quy định của Luật. Hợp đồng tặng cho bất động sản có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký; nếu bất động sản không phải đăng ký quyền sở hữu thì hợp đồng tặng cho có hiệu lực kể từ thời điểm chuyển giao tài sản”. Tuy nhiên, sau khi lập hợp đồng tặng cho, ông C chưa đăng ký quyền sử dụng đất thì bà T1 đã khởi kiện, nên hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa bà T1 và ông C chưa phát sinh hiệu lực pháp luật.
[4] Mặt khác, theo Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 06/6/2023 và chứng thư thẩm định giá số 206/07/06/2023/TDG LA-BS ngày 07/6/2023), thể hiện: trên thửa đất số 81 có một căn nhà và các cây trồng do vợ chồng bà T1 và ông X1 tạo lập; trên thửa đất số 83 có hàng rào lưới B40 trụ bê tông và các cây trồng do ông C tạo lập; trên thửa 89 có một căn nhà cấp 4, hàng rào và các cây trồng do bà V3, bà T2 và bà N tạo lập. Như vậy, việc các bên xác lập hợp đồng tặng cho đối với thửa đất số 89, trên đất đang tồn tại một căn nhà cấp 4, hàng rào và các cây trồng thuộc quyền sở hữu của bà V3, bà T2 và bà N, dẫn đến đối tượng của hợp đồng không thể thực hiện được.
[5] Tòa án cấp sơ thẩm đã phân tích, nhận định, đánh giá toàn diện đầy đủ các chứng cứ, tình tiết của vụ án, từ đó căn cứ quy định tại Điều 123 của Bộ luật Dân sự để xét xử tuyên bố hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa bà Võ Thị T1 và ông Nguyễn Văn C đối với các thửa đất số 81, 83, 89 bị vô hiệu là có căn cứ, đúng pháp luật.
[6] Tòa án cấp phúc thẩm xác định các thửa đất số 81, 83, 89 là tài sản chung của vợ chồng bà T1 và ông X1 (đã chết), việc bà T1 xác lập hợp đồng tặng cho tài sản cho ông C nhưng không có sự đồng ý của các đồng thừa kế là chưa đảm bảo; sau khi được tặng cho, ông C cũng chưa đăng ký quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 459 Bộ luật Dân sự. Tuy nhiên, lại cho rằng bà T1 xác lập hợp đồng tặng cho ông C các thửa đất số 81, 83, 89 là hoàn toàn tự nguyện, đúng ý chí của bà T1, nhưng do thửa đất số 81, 89 có đối tượng không thể thực hiện được, nên đã xét xử tuyên bố vô hiệu một phần hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất đối với các thửa đất số 81, 89; không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà T1 về việc yêu cầu tuyên bố vô hiệu hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 83 là không đúng quy định pháp luật.
[7] Vì vậy, kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh là có cơ sở nên chấp nhận.
[NGUỒN: BẢN ÁN SỐ 52/2025/DS-GĐT NGÀY 12/3/2025 CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ ]
LINK PDF: Bản án số 52/2025/DS-GĐT
………………….
Tầng 2 Tòa nhà Thư Dung Plaza, 87 Nguyễn Văn Linh, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng
Luật sư tại Huế:
366 Phan Chu Trinh, phường An Cựu, Thành phố Huế
Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:
Tầng 8, Toà nhà Bluesea, số 205B Hoàng Hoa Thám, phường Bình Lợi Trung, thành phố Hồ Chí Minh
Luật sư tại Hà Nội:
Tầng 2, Chung cư Báo Công an nhân dân, 23 đường Nghiêm Xuân Yêm, xã Đại Thanh, thành phố Hà Nội
Luật sư tại Nghệ An:
1421 Nguyễn Tất Thành, phường Quỳnh Mai, Nghệ An
Tầng 2, tòa nhà Cửa Tiền Phố, đường Hồ Hữu Nhân, phường Trường Vinh Tân, tỉnh Nghệ An
Luật sư tại Gia Lai:
Số 61 Phạm Văn Đồng, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai
Website: www.fdvn.vn www.fdvnlawfirm.vn www.diendanngheluat.vn
Email: fdvnlawfirm@gmail.com luatsulecao@gmail.com
Điện thoại: 0772 096 999
Fanpage: https://www.facebook.com/fdvnlawfirm/
Legal Service For Expat: https://www.facebook.com/fdvnlawfirmvietnam/
TỦ SÁCH NGHỀ LUẬT: https://www.facebook.com/SayMeNgheLuat/
DIỄN ĐÀN NGHỀ LUẬT: https://www.facebook.com/groups/saymengheluat/
KÊNH YOUTUBE: https://www.youtube.com/c/luatsufdvn
KÊNH TIKTOK: https://www.tiktok.com/@luatsufdvn
KÊNH TELEGRAM FDVN: https://t.me/luatsufdvn
