[NGHIÊN CỨU LUẬT MỖI NGÀY] – Hủy Quyết định công nhận sự thoả thuận của các đương sự vì thời điểm ra Quyết định thì thời hạn sử dụng đất đối với phần đất vượt hạn mức đã hết thời hạn sử dụng, Toà án không đưa Uỷ ban vào người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. - Luật sư Đà Nẵng

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[1] Ông, bà Nguyễn Hữu T, Phạm Thị H1 được Ủy ban nhân dân thị xã C (nay là Ủy ban nhân dân huyện L), tỉnh Khánh Hòa cấp các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sau đây viết tắt là GCN), gồm: GCN số CA 218211 (số vào sổ CH07503) ngày 21/5/2015 đối với thửa đất số 32, tờ bản đồ số 8, diện tích 3.830,8m2 ; GCN số CA 218217 (số vào sổ CH 07509) ngày 21/5/2015 đối với thửa đất số 28, tờ bản đồ số 8, diện tích đất 2.072,1m2 ; GCN số CA 218210 (số vào sổ CH07502) ngày 21/5/2015 đối với thửa đất số 120, tờ bản đồ số 22, diện tích 744m2 đều tọa lạc tại thôn V, xã C, huyện L, tỉnh Khánh Hòa; riêng GCN số R537547 (số vào sổ cấp giấy 01935/QSDĐ/CH-CR) ngày 15/9/2000, thì trong đó có một phần đất Ao (Hồ) thuộc thửa 55, tờ bản đồ số 16 (nay là thửa đất số 21, tờ bản đồ số 8), diện tích 27.000m2 với thời hạn giao đất đến tháng 9/2010.

[2] Quá trình giải quyết vụ án, các đương sự thống nhất việc chia di sản của bà H1 cho các đồng thừa kế, gồm ông Th, ông T và bà H; tại Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 13/2017/QĐST-DS ngày 07/11/2017 của Tòa án nhân dân huyện L, tỉnh Khánh Hòa ghi nhận các nội dung thỏa thuận, trong đó có nội dung: “… ông Nguyễn Hữu T được quyền sử dụng một phần đất được ký hiệu “B1” với diện tích 16.798,1m2 và bà Nguyễn Thị Thiên H được quyền sử dụng một phần đất được ký hiệu “A1” với diện tích 27.492,9m2 thuộc thửa đất nêu trên”.

[3] Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 129 của Luật Đất đai năm 2013 và điểm b khoản 1 Điều 5 của Nghị định số 64/CP ngày 27/9/1993 của Chính phủ quy định về việc giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dài vào mục đích sản xuất nông nghiệp thì hạn mức giao đất không quá 02 hecta; đối chiếu với GCN số R537547 (số vào sổ cấp giấy 01935/QSDĐ/CH-CR) ngày 15/9/2000 thì diện tích 27.000 m2 đất mà hộ ông Thể, bà H1 được cấp là phần đất vượt hạn mức theo quy định nêu trên

[4] Tại khoản 1 Điều 13 của Nghị đinh số 64-CP ngày 27/9/1993 của Chính phủ quy định đối với đất vượt hạn mức của hộ gia đình, được giải quyết như sau: “Nếu đất đang sử dụng là đất được giao hợp pháp trước ngày 15/10/1993 hoặc do khai hoang, vỡ hoá, thì được tiếp tục sử dụng và phải nộp thêm thuế bổ sung cho phần đất vượt hạn mức theo quy định của pháp luật. Thời hạn sử dụng phần đất vượt hạn mức của hộ gia đình bằng 1/2 thời hạn giao đất theo quy định tại khoản 1 Điều 4 của bản Quy định này. Sau thời hạn đó, nếu hộ gia đình có yêu cầu tiếp tục sử dụng thì được Nhà nước cho thuê theo hợp đồng có thời hạn; nếu Nhà nước thu lại đất thì hộ gia đình được bồi hoàn theo quy định của Nhà nước”. Tuy nhiên, tại điểm b khoản 1 Điều 56 của Luật Đất đai năm 2013, quy định: “hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu tiếp tục sử dụng đất nông nghiệp vượt hạn mức được giao quy định tại Điều 129 của Luật này thì được Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hàng năm hoặc thu tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê”.

[5] Như vậy, tại thời điểm Tòa án nhân dân huyện L, tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 13/2017/QĐST-DS ngày 07/11/2017 thì thời hạn sử dụng đối với phần đất vượt hạn mức (27.000m 2 ) đã hết kể từ ngày 15/9/2010, nếu sau ngày này, hộ ông Thể, bà H1 có nhu cầu tiếp tục sử dụng phần đất vượt hạn mức trên thì phải làm các thủ tục thuê lại đất có thời hạn với Nhà nước. Xét thấy, phần đất vượt hạn mức trên chưa được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xem xét cho thuê nhưng Tòa án nhân dân huyện L, tỉnh Khánh Hòa lại ban hành Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự, ghi nhận cho các đương sự được quyền sử dụng phần đất vượt hạn mức này và quyết định ông Nguyễn Hữu T, bà Nguyễn Thị Thiên H được quyền liên hệ với các cơ quan chức năng có thẩm quyền để làm thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất là không đúng qui định của pháp luật.

[6] Khi giải quyết lại vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm cần xem xét đưa Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nhằm đảm bảo việc thi hành án sau này.

[7] Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử giám đốc thẩm thấy Quyết định kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng là có căn cứ chấp nhận.

[Nguồn: Quyết định GĐT số 45/2020/DS-GĐT ngày 07/7/2020 của TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG]

Xem file đính kèm toàn văn Quyế định số: 45/2020/DS-GĐT

Luật sư tại Đà Nẵng:

99 Nguyễn Hữu Thọ, Quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

Luật sư tại Huế:

366 Phan Chu Trinh, phường An Cựu, Thành phố Huế, Thừa Thiên Huế

Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:

122 Đinh Bộ Lĩnh, quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh

Luật sư tại Hà Nội:

Tầng 5, số 11 Ngõ 183, phố Đặng Tiến Đông, phường Trung Liệt, quận Đống Đa, Hà Nội

Luật sư tại Nghệ An:

Quốc lộ 1A, Khối 11, phường Quỳnh Xuân, Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An