[NGHIÊN CỨU LUẬT MỖI NGÀY] - Hủy án vì giải quyết hủy quyết định cá biệt không đúng thẩm quyền và định giá nhưng không xác định cơ sở giá nhà nước hay thị trường - Luật sư Đà Nẵng

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
[1] Ông Hà Văn Đ khởi kiện yêu cầu bà Đoàn Kim Đn trả lại diện tích 13.100m2 đất tại thửa số 80, tờ bản đồ số 4, đất tọa lạc tại ấp T, xã ĐT, huyện OM, tỉnh C (cũ), hiện nay là ấp Đ, xã ĐB, huyện TL, thành phố C. Toàn bộ diện tích đất trên ông Đ được UBND huyện OM cấp GCNQSDĐ ngày 31/5/1997. Bà Đoàn Kim Đn cho rằng diện tích đất tranh chấp trên, UBND huyện OM đã ban hành Quyết định số 327/QĐ.UB ngày 22/8/1995 công nhận diện tích 13.100m2 đất cho mẹ của bà là cụ Võ Thị Mt. Sau khi nhận Quyết định nêu trên, gia đình bà nhận đất và sử dụng ổn định đến nay nên bà không đồng ý yêu cầu khởi kiện của ông Đ và yêu cầu hủy GCNQSDĐ của UBND huyện OM đã cấp cho ông Hà Văn Đ, công nhận diện tích đất tranh chấp cho bà.

[2] Theo hồ sơ vụ án, ông Hà Văn Đ đã được UBND huyện OM, tỉnh C cấp quyền sử dụng đất, cụ thể như sau:

+ Tại GCNQSDĐ số 00138 ngày 28/10/1991 đã cấp tổng diện tích 3.0570m2 đất (gồm thửa 106 diện tích 17.470m2 ; thửa 80 diện tích 13.100m2 )

+ Tại GCNQSDĐ số 00138 ngày 30/11/1994 đã cấp tổng diện tích 3.0570m2 đất (gồm thửa 106 diện tích 17.470m2 ; thửa 80 diện tích 13.100m2 )

+ Tại GCNQSDĐ số 001038 ngày 31/5/1997 đã cấp tổng diện tích 1.609,4m2 đất (gồm thửa 106 diện tích 17.470m2 , ông Đ đã chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị Kim Ln 14.476m2 còn lại 2.994m2 ; thửa 80 diện tích 13.100m2 ).

[3] Tại Quyết định số 327/QĐ.UB ngày 22/8/1995 của UBND huyện OM, tỉnh C đã quyết định:

“ĐIỀU 1:

a) Thừa nhận diện tích 13.100m2 đất nông nghiệp tọa lạc tại ấp Đ, xã ĐT, huyện OM, tỉnh C (tức là phần đất đang tranh chấp) thuộc quyền sử dụng hợp pháp của bà Võ Thị Mt.

b) Thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 000138 do UBND huyện OM cấp cho ông Hà Văn Đ ngày 30 tháng 11 năm 1994 để điều chỉnh lại cho phù hợp.

c) Buộc ông Hà Văn Đ giao lại cho bà Võ Thị Mt diện tích đất 13.100m2 thuộc thửa số 80 (nói ở điểm a điều này) để bà Mt sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp. d) Giữ ổn định cho ông Hà Văn Đ được quyền sử dụng hợp pháp diện tích 17.470m2 đất thuộc thửa 106 đúng mục đích sản xuất nông nghiệp…”

ĐIỀU 2

a) Ông Hà Văn Đ và bà Võ Thị Mt nói ở Điều 1 có trách nhiệm tuân thủ chấp hành quyết định này trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày được giao quyết định.”

[3] Theo quy định của pháp luật, Quyết định số 327/QĐ.UB ngày 22/8/1995 của UBND huyện OM, tỉnh C là quyết định hành chính về quản lý Nhà nước trong lĩnh vực đất đai (trong Quyết định 327/QĐ.UB không thể hiện rõ có hiệu lực từ thời điểm nào). Trong vụ án này tồn tại hai quyết định hành chính của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền là: Quyết định số 327/QĐ.UB ngày 22/8/1995 của UBND huyện OM, tỉnh C về việc buộc ông Đ giao lại cho cụ Mt diện tích 13.100m2 thuộc thửa 80; GCNQSDĐ ngày 31/5/1997 cấp cho ông Đ cũng với diện tích 13.100m2 thuộc thửa 80.

Lẽ ra, trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm phải làm rõ, xem xét tính hợp pháp, có căn cứ, tính có hiệu lực của các quyết định hành chính và đối chiếu các quy định của pháp luật để xem xét hủy quyết định cá biệt nào trái pháp luật của của cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự trong vụ việc dân sự mà Tòa án có nhiệm vụ giải quyết mới đúng quy định tại Điều 34 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Trong trường hợp Quyết định số 327/QĐ.UB ngày 22/8/1995 của UBND huyện OM, tỉnh C có hiệu lực pháp luật, Tòa án phải xem xét, đánh giá thuộc trường hợp quy định tại điểm c khoản 1 Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự “Sự việc đã được giải quyết bằng bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của… cơ quan nhà nước có thẩm quyền…”, từ đó xem xét, quyết định việc áp dụng hay không áp dụng quy định tại điểm g khoản 1 Điều 217 của Bộ luật Tố tụng dân sự về việc đình chỉ giải quyết vụ án dân sự theo đúng quy định của pháp luật.

Trên cơ sở nhận định của Tòa án cấp sơ thẩm, Tòa án cấp phúc thẩm nhận định: “Về Quyết định 327/QĐ.UB ngày 22/8/1995 của UBND quận OM (cũ), quá trình giải quyết vụ án, cấp sơ thẩm đã thu thập chứng cứ làm rõ về lý do ban hành cũng như việc triển khai, thi hành Quyết định thì cơ quan có thẩm quyền liên quan không còn lưu trữ hồ sơ nên không có cơ sở xem xét Quyết định 327 này được ban hành trên cơ sở nào, đã được triển khai cho các đương sự hay chưa và cho đến nay cũng chưa có cơ sở khẳng định phía nguyên đơn biết được Quyết định 327 này, do đó Quyết định này không là căn cứ để giao đất cho phía bị đơn”. Nhận định của Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm là không đúng quy định của pháp luật.

Do vụ án liên quan đến việc hủy quyết định cá biệt là quyết định hành chính về quản lý Nhà nước trong lĩnh vực đất đai của UBND cấp huyện nên căn cứ khoản 4 Điều 32 Bộ luật Tố tụng dân sự, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp tỉnh nên Hội đồng xét xử giám đốc thẩm hủy bản án sơ thẩm và Bản án phúc thẩm, giao vụ án cho Tòa án nhân dân thành phố C giải quyết theo thẩm quyền.

[4] Về việc định giá tài sản tranh chấp

Tại Biên bản định giá tài sản ngày 22/8/2019 của Tòa án cấp sơ thẩm thể hiện: “các thành viên Hội đồng định giá thống nhất…phần đất tranh chấp tại thửa 80 nêu trên có giá 70.000 đồng/m2 = 917.000.000 đồng”. Biên bản định giá không thể hiện Hội đồng định giá xác định giá trị quyền sử dụng đất tranh chấp là Nhà nước hay giá thị trường. Quá trình giải quyết lại vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm cần làm rõ nội dung này để giải quyết vụ án theo đúng quy định tại Điều 104 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[Nguồn: Quyết định GĐT số: 78/2023/DS-GĐT ngày 10/4/2023 của TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH]

Xem file đính kèm toàn văn Quyết định số: 78/2023/DS-GĐT

———–

Luật sư tại Đà Nẵng:

99 Nguyễn Hữu Thọ, Quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

Luật sư tại Huế:

366 Phan Chu Trinh, phường An Cựu, Thành phố Huế, Thừa Thiên Huế

Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:

122 Đinh Bộ Lĩnh, quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh

Luật sư tại Hà Nội:

Tầng 5, số 11 Ngõ 183, phố Đặng Tiến Đông, phường Trung Liệt, quận Đống Đa, Hà Nội

Luật sư tại Nghệ An: