NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
[1] Về tố tụng: Kháng cáo của nguyên đơn Nguyễn Đức Á trong thời hạn luật định nên được xem xét giải quyết.
Toà án cấp sơ thẩm đã căn cứ khoản 5 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 xác định quan hệ tranh chấp là “Tranh chấp về thừa kế tài sản là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên đất”, thụ lý yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Nguyễn Đức Á là không đúng quy định của pháp luật. Bởi vào thời điểm ông Á khởi kiện, một số thửa đất tranh chấp đã được cấp GCNQSDĐ mang tên các con ông Á (gồm Nguyễn Trọng H, Nguyễn Thị Minh H2), một số thửa đất tranh chấp đã được cấp GCNQSDĐ mang tên các con của ông H1.
Tại Điều 612 BLDS năm 2015 quy định: “Di sản bao gồm tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác”. Do đó, các tài sản hiện đã được cấp GCNQSDĐ trên không được coi là di sản. Việc Toà án cấp sơ thẩm xác định các thửa đất và tài sản trên đất là di sản thừa kế là không đúng quy định pháp luật. Như vậy ông Á không có quyền khởi kiện về việc yêu cầu chia di sản thừa kế đối với các tài sản trên. Toà án cấp sơ thẩm trong trường hợp này cần hướng dẫn cho đương sự sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện về yêu cầu huỷ GCNQSDĐ sau đó mới tiến hành thụ lý, giải quyết vụ án. Trong trường hợp đương sự không sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện Toà án trả lại đơn khởi kiện cho người khởi kiện theo quy định tại Điều 192 BLTTDS năm 2015.
[2] Xét kháng cáo và căn cứ của việc kháng cáo:
Ông Nguyễn Đức Á kháng cáo cho rằng thời điểm mẹ ông còn sống, giữa mẹ, ông Á và ông H1 chưa có văn bản thoả thuận nào về việc phân chia di sản thừa kế; Bức thư tay ngày 20/4/1993 và Giấy cân phân về ruộng đất ngày
22/01/1995 chỉ là ý kiến cá nhân của ông H1 do đó không nhất trí với việc phân chia di sản theo bức thư viết tay năm 1993 của ông H1.
HĐXX xét thấy:
Nguồn gốc đất tranh chấp là của cụ ông Nguyễn Đức G (đã chết năm 1973) và cụ bà Đoàn Thị S (đã chết năm 1996), hai cụ có 02 người con trai là Nguyễn Đức Á và Nguyễn Đức H1. Thời điểm ông H1 gửi bức thư viết tay ngày 20/4/1993 cho ông Nguyễn Đức Á khi đó cụ Đoàn Thị S còn sống không có ý kiến gì, mặt khác khi nhận được thư ông Á cũng không có ý kiến phản đối. Đối với số đất đai được chia tại thư tay, ông Á cũng đã tự kê khai đăng ký quyền sử dụng đất và đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào năm 2000. Như vậy, mặc dù không có sự bàn bạc, thoả thuận trực tiếp mà chỉ thông báo bằng bức thư viết tay, nhưng việc phân chia di sản giữa ông Á và ông H1 đã được hai bên tự hiểu với nhau và cả hai bên cũng đã đi làm các thủ tục đất đai với Nhà nước theo quy định của pháp luật. Như vậy, quá trình phân chia di sản từ năm 1993 cho tới khi được cấp GCNQSDĐ vào năm 2000, các bên đều quản lý, sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp, đến năm 2016 khi Nhà nước tiến hành đo đạc lại đất để thực hiện việc cấp lại GCNQSDĐ thì tranh chấp mới xảy ra. Như vậy việc ông Á cho rằng ông không nhất trí với việc chia di sản của bố mẹ ông giữa ông và ông H1 là không có căn cứ.
Đối với kháng cáo của ông Á cho rằng tại Toà án cấp sơ thẩm ông có yêu cầu xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản, tuy nhiên Toà án sơ thẩm không
xem xét đầy đủ một số thửa đất theo yêu cầu của ông. Xét thấy tại Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 10/8/2020 có ghi nhận: “Do một số thửa đất đã có số liệu đo đạc cụ thể, rõ ràng, đất không có sự thay đổi, biến động gì và đã có trích lục bản đồ đo vẽ. Như vậy, số liệu diện tích đã có trích lục bản đồ đo vẽ cụ thể không có sự thay đổi do cơ quan Nhà nước cung cấp, do đó kháng cáo này của ông không có căn cứ chấp nhận.
Nhận thấy Tòa án cấp sơ thẩm đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, không thể khắc phục tại phiên tòa phúc thẩm. Do đó cần chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn Nguyễn Đức Á , hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ giải quyết vụ án, Tòa án nhân dân thành phố C sẽ thụ lý, giải quyết, xét xử sơ thẩm lại vụ án khi đương sự khởi kiện vụ án với quan hệ tranh chấp khác.
Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cao Bằng tại phiên toà phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.
[3] Về chi phí tố tụng trong giai đoạn sơ thẩm:
Do vụ án thuộc trường hợp hủy và đình chỉ thuộc trường hợp điểm g khoản 1 Điều 217 Bộ luật Tố tụng dân sự, người yêu cầu xem xét thẩm định tại chỗ và định giá tài sản là ông Nguyễn Đức Á. Vì vậy, căn cứ khoản 5 Điều 157 BLTTDS và khoản 5 Điều 165 BLTTDS, ông Á phải chịu chi phí tố tụng đã chi cho Hội đồng định giá, Hội đồng xem xét thẩm định tại chỗ trong giai đoạn sơ thẩm là 4.500.000 đồng.
[Nguồn: Bản án số 19/2024/DS-PT ngày 31/3/2024 của TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH CAO BẰNG]
Xem file đính kèm toàn văn Bản án số: 19/2024/DS-PT
………………….
Luật sư tại Đà Nẵng:
Tầng 2 Tòa nhà Thư Dung Plaza, 87 Nguyễn Văn Linh, phường Phước Ninh, Quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng
Luật sư tại Huế:
366 Phan Chu Trinh, phường An Cựu, quận Thuận Hoá, Thành phố Huế
Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:
Tầng 8, Toà nhà Bluesea, số 205B Hoàng Hoa Thám, phường 6, quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh
Luật sư tại Hà Nội:
Tầng 2, Star Tower, số 68 Dương Đình Nghệ, phường Yên Hoà, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội
Luật sư tại Nghệ An:
Quốc lộ 1A, Khối 11, phường Quỳnh Xuân, Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An
Tầng 2, tòa nhà Cửa Tiền Phố, đường Hồ Hữu Nhân, phường Vinh Tân, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An
Luật sư tại Gia Lai:
Số 61 Phạm Văn Đồng, thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai
Website: www.fdvn.vn www.fdvnlawfirm.vn www.diendanngheluat.vn
Email: fdvnlawfirm@gmail.com luatsulecao@gmail.com
Điện thoại: 0772 096 999
Fanpage LUẬT SƯ FDVN: https://www.facebook.com/fdvnlawfirm/
Legal Service For Expat: https://www.facebook.com/fdvnlawfirmvietnam/
TỦ SÁCH NGHỀ LUẬT: https://www.facebook.com/SayMeNgheLuat/
DIỄN ĐÀN NGHỀ LUẬT: https://www.facebook.com/groups/saymengheluat/
KÊNH YOUTUBE: https://www.youtube.com/c/luatsufdvn
KÊNH TIKTOK: https://www.tiktok.com/@luatsufdvn
KÊNH TELEGRAM FDVN: https://t.me/luatsufdvn
