[NGHIÊN CỨU LUẬT MỖI NGÀY] – Hủy án hình sự vì chưa xác minh, lấy lời khai đối tượng mua giấy tờ giả để làm rõ họ thực hiện hành vi trái pháp luật chưa là có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm, người phạm tội

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của các cơ quan tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

[2] Đơn kháng cáo của các bị cáo Phạm Hùng M, Hà Văn Q, Nguyễn Trúc H trong thời hạn luật định là hợp lệ nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án cấp phúc thẩm. Tại phiên tòa phúc thẩm, các bị cáo giữ nguyên nội dung kháng cáo.

[3] Tại phiên tòa phúc thẩm ngày hôm nay, qua kiểm tra toàn bộ tài liệu có trong hồ sơ vụ án, lời khai các bị cáo xét thấy:

Hồ sơ vụ án thu thập được các tài liệu là hình ảnh chụp màn hình điện thoại của các bị cáo Nguyễn Trúc H (từ bút lục 251 đến 283), Nguyễn Minh Th (bút lục 298 đến 334, 372, 375-381, 432), Nguyễn Văn H3 (bút lục 443-639) với nội dung hình ảnh là tin nhắn của các bị cáo với các đối tượng đã thuê các bị cáo đi giao giấy tờ giả; tin nhắn trên các nhóm Telegram “Nhóm giao hàng tphcm”, “Mã vận đơn” mà các bị cáo tham gia để nhận đơn hàng là các văn bằng, chứng chỉ giả để đi giao cho người mua. Nội dung các tin nhắn thể hiện hình ảnh các giấy tờ giả và thông tin họ tên, số điện thoại, địa chỉ nhận hàng của những người đặt mua, mã vận đơn đối với những đơn gửi qua dịch vụ bưu chính. Tuy nhiên, cơ quan điều tra chưa tiến hành xác minh, lấy lời khai những đối tượng mua giấy tờ giả này để làm rõ sau khi mua văn bằng, chứng chỉ giả của các bị cáo họ đã sử dụng các tài liệu giả này thực hiện hành vi trái pháp luật hay chưa để xem xét xử lý là có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm và người phạm tội.

Ngoài ra, tại cơ quan điều tra cũng như tại phiên tòa, các bị cáo Phạm Hùng M, Hà Văn Q khai được đối tượng Hoàng A trả công 170.000 đồng/ 1 giấy tờ các bị cáo làm giả. Bị cáo Phạm Hùng M đã được trả số tiền 40.00.000 đồng, bị cáo Hà Văn Q được trả 30.000.000 đồng; Hoàng A trả tiền cho M, Q bằng cách chuyển tiền qua các điểm chuyển tiền 24/7 để M mang mã QR đến

nhận tiền mặt. Như vậy, từ số tiền thu lợi và tiền công được trả trên 1 tài liệu giả có căn cứ để xác định số lượng văn bằng, chứng chỉ các bị cáo M, Q đã làm giả lớn hơn rất nhiều số lượng 24 giấy tờ giả là văn bằng, chứng chỉ mà cấp sơ thẩm đang truy tố, xét xử đối với các bị cáo. Bên cạnh đó, cơ quan điều tra cũng chưa tiến hành xác minh đối tượng thanh toán tiền công làm giấy tờ giả cho M, Q trong khi việc chuyển tiền được thực hiện qua dịch vụ chuyển tiền 24/7 như các bị cáo khai.

Trong vụ án này, các bị cáo là một tổ chức tội phạm hoạt động có sự câu kết chặt chẽ, chuyên nghiệp có sự phân công từng công đoạn. Các đối tượng Hoàng A, Nguyễn M1, Tường V là các đối tượng đóng vai trò mắt xích quan trọng trong vụ án, chỉ đạo các bị cáo khác làm giấy tờ giả, vận chuyển giấy tờ giả cho người mua nên việc tách hành vi của các đối tượng này làm cho việc giải quyết vụ án không được toàn diện, triệt để, ảnh hưởng đến việc phân hóa vai trò và mức hình phạt của các bị cáo trong vụ án. Quá trình điều tra lại cần xác định tổng số tài liệu đã được làm giả là bao nhiêu, số tiền thu lợi bất chính của từng bị cáo; số đối tượng mua các tài liệu giả có bao nhiêu trường hợp đã sử dụng để thực hiện hành vi trái pháp luật để xem xét giải quyết toàn diện vụ án.

Xét việc điều tra ở cấp sơ thẩm không đầy đủ mà cấp phúc thẩm không thể bổ sung được. Do đó, để giải quyết toàn diện vụ án Hội đồng xét xử hủy toàn bộ bản án hình sự sơ thẩm số 93/2025/HS-ST ngày 20/8/2025 của Tòa án nhân dân Khu vực A, Thành phố Hồ Chí Minh để điều tra, truy tố, xét xử lại theo thủ tục chung.

Do hủy án nên không xem xét các yêu cầu kháng cáo của các bị cáo.

Toà án cấp sơ thẩm xét xử vụ án trong phạm vi, giới hạn truy tố của Bản cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực A, Thành phố Hồ Chí Minh nên trường hợp này Toà án cấp sơ thẩm không có lỗi. Tuy nhiên, cũng lưu ý cấp sơ thẩm khi viết Bản án cần tuân thủ theo mẫu Bản án hình sự sơ thẩm quy định tại Nghị quyết số 05/2017/NQ-HĐTP ngày 19/9/2017 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

Đối với số tiền thu lợi bất chính 30.000.000 đồng bị cáo Hà Văn Q nộp trong quá trình chuẩn bị xét xử phúc thẩm. Do hủy án nên cần tiếp tục tạm giữ số tiền này để xử lý khi vụ án được giải quyết lại theo thủ tục chung.

Tiếp tục duy trì Lệnh tạm giam và Lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú đối với các bị cáo cho đến khi Viện kiểm sát nhân dân Khu vực A, Thành phố Hồ Chí Minh thụ lý lại vụ án.