[NGHIÊN CỨU LUẬT MỖI NGÀY] – Hủy án do không xác minh thủ tục cấp giấy chứng nhận QSDĐ, không đo vẽ diện tích đất của bị đơn có thiếu hay không mà chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn về công nhận phần diện tích đất là có thiếu sót, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự - Luật sư Đà Nẵng

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến phát biểu của Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Đơn kháng cáo của nguyên đơn bà Lê Thị E làm trong thời hạn luật định nên được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Tại phiên tòa phúc thẩm, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt, đã có đơn xin xét xử vắng mặt hoặc được Tòa án triệu tập hợp lệ. Căn cứ Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án.

[3] Theo nội dung đơn khởi kiện, bà Lê Thị E yêu cầu ông Huỳnh Văn T1 trả lại phần đất có diện tích 1.108m2 thuộc thửa 477, trong đó có phần bờ kinh thủy lợi và phần đất phía sau nhà của ông T1. Tại phiên tòa sơ thẩm, bà E rút lại một phần yêu cầu khởi kiện và chỉ yêu cầu ông T1 trả lại phần đất có diện tích 300,5m2 thuộc thửa 477 tờ bản đồ số 04, tọa lạc tại ấp T, xã L, thị xã N.

[4] Bị đơn ông Huỳnh Văn T1 có đơn phản tố, yêu cầu công nhận cho ông Huỳnh Văn T1 phần đất có diện tích khoảng 1.108m2 thuộc thửa 477 tờ bản đồ số 04, tọa lạc tại ấp T, xã L, thị xã N, do Ủy ban nhân dân huyện T cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số D 0728489 cho hộ ông Huỳnh Văn Ú1 vào ngày 20/3/1995; Hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số D 0728489 do Ủy ban nhân dân huyện T cấp cho hộ ông Huỳnh Văn Ú1 vào ngày 20/3/1995 đối với phần diện tích 1.108m2. Trong khi đó, ông Huỳnh Văn T1 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với diện tích 598,965m2 thuộc thửa số 534, tờ bản đồ số 04, nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không thu thập xác minh thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, không đo vẽ diện tích đất của ông T1 có thiếu hay không mà chấp nhận yêu cầu phản tố là có thiếu sót, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.

[5] Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm đã có những vi phạm tố tụng như sau:

[5.1] Căn cứ theo nội dung yêu cầu khởi kiện và yêu cầu phản tố nêu trên thì phần đất tranh chấp được xác định thuộc thửa 477, tờ bản đồ số 04. Theo lời trình bày của các bên đương sự và nhận định của Bản án sơ thẩm, năm 2005 giữa ông T1 và ông Ú1 đã có tranh chấp phần diện tích đất thuộc thửa 477, đã được giải quyết tại Bản án dân sự phúc thẩm số 14/DS-PT ngày 31/01/2005 của Tòa án nhân dân tỉnh Sóc Trăng (bản án đã có hiệu lực pháp luật). Tuy nhiên, Tòa án cấp sơ thẩm không thu thập tài liệu, chứng cứ để xác định vị trí phần đất tranh chấp đã được giải quyết theo Bản án số 14/DS-PT ngày 31/01/2005 và vị trí phần đất các đương sự đang tranh chấp trong vụ án này có bị trùng lắp với nhau không là chưa đủ căn cứ để giải quyết vụ án.

[5.2] Bản án sơ thẩm nhận định: “Thời điểm năm 1995 Nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Huỳnh Văn Ú1 không có đo đạc thực tế, không xác định vị trí ranh đất, nên diện tích đất đã cấp cho hộ ông Huỳnh Văn Ú1 tại thửa 477 là không chính xác”. Xét thấy, hồ sơ vụ án không có tài liệu, chứng cứ thể hiện ý kiến trình bày của Ủy ban nhân dân huyện T liên quan đến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Huỳnh Văn Ú1 đối với thửa 477. Do đó, nội dung nhận định nêu trên của Bản án sơ thẩm là không có căn cứ.

[5.3] Hơn nữa, hộ ông Huỳnh Văn Ú1 được Ủy ban nhân dân huyện T cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số D 0728489 ngày 20/3/1995 đối với thửa số 477 có diện tích là 13.500m2. Bản án sơ thẩm chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn, hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên với diện tích 300,5m2 thuộc thửa 477 là không đảm bảo cho việc thi hành án. Bởi, theo quy định pháp luật trường hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chỉ cấp chung cho một thửa đất mà có sai sót thì Tòa án chấp nhận yêu cầu khởi kiện và tuyên hủy toàn bộ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Do đó, trong vụ án này, nếu có căn cứ xác định gia đình nguyên đơn không có quyền sử dụng đối với diện tích 300,5m2 thửa 477 thì Tòa án phải tuyên hủy toàn bộ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên và các đương sự có quyền liên hệ cơ quan có thẩm quyền để đăng ký, kê khai quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật.

[6] Từ những nhận định trên, Hội đồng xét xử xét thấy Tòa án cấp sơ thẩm chưa thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ khi giải quyết vụ án. Việc xem xét giải quyết tại cấp phúc thẩm sẽ gây ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự. Do vậy, Hội đồng xét xử chấp nhận quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa; chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn; hủy bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ vụ án về cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo quy định pháp luật.

[7] Bản án sơ thẩm bị hủy do chưa thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ nên Hội đồng xét xử chưa xem xét đến nội dung vụ án.

[8] Về án phí dân sự: Do bản án sơ thẩm bị huỷ nên bà Lê Thị E không phải chịu án phí phúc thẩm. Án phí sơ thẩm và các chi phí tố tụng khác sẽ được xác định lại khi giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

[NGUỒN: Bản án số 322/2025/DS-PT NGÀY 17/4/2025 CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAP TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH]

LINK PDF: Bản án số 322/2025/DS-PT

………………….

Luật sư tại Đà Nẵng:

Tầng 2 Tòa nhà Thư Dung Plaza, 87 Nguyễn Văn Linh, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

Luật sư tại Huế:

366 Phan Chu Trinh, phường An Cựu, Thành phố Huế

Luật sư tại TP. Hồ Chí Minh:

Tầng 8, Toà nhà Bluesea, số 205B Hoàng Hoa Thám, phường Bình Lợi Trung, thành phố Hồ Chí Minh

Luật sư tại Hà Nội:

Tầng 2, Chung cư Báo Công an nhân dân, 23 đường Nghiêm Xuân Yêm, xã Đại Thanh, thành phố Hà Nội

Luật sư tại Nghệ An: