KHÔNG THỰC HIỆN NGHĨA VỤ CẤP DƯỠNG CHO CON SAU KHI LY HÔN BỊ XỬ PHẠT NHƯ THẾ NÀO?

Sau khi ly hôn, quan hệ vợ chồng chấm dứt nhưng quan hệ cha, mẹ và con vẫn tiếp tục tồn tại. Theo quy định của pháp luật, người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng để bảo đảm cho con có điều kiện sinh hoạt, học tập và phát triển bình thường. Nghĩa vụ này phát sinh từ bản án, quyết định của Tòa án và không phụ thuộc vào ý chí hay thiện chí của người có nghĩa vụ.

Trên thực tế, nhiều trường hợp cha hoặc mẹ sau ly hôn cố tình không cấp dưỡng cho con, né tránh trách nhiệm hoặc kéo dài thời gian thực hiện nghĩa vụ. Đối với hành vi không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho con, pháp luật hiện hành đã có các chế tài xử lý cụ thể, từ xử phạt hành chính đến truy cứu trách nhiệm hình sự trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng.

Theo Điều 43 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/12/2025, hành vi từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng, chăm sóc con sau khi ly hôn bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Ngoài hình thức phạt tiền, người vi phạm còn bị buộc phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ cấp dưỡng cho con theo quy định của pháp luật. Việc xử phạt hành chính không làm chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng, mà chỉ là biện pháp nhằm buộc người vi phạm phải thực hiện đúng trách nhiệm của mình đối với con.

Không dừng lại ở xử phạt hành chính, trong những trường hợp hành vi trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng cho con gây hậu quả nghiêm trọng, người vi phạm còn có thể bị xử lý hình sự. Căn cứ Điều 186 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, người có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con mà có khả năng thực tế để thực hiện nhưng cố tình từ chối hoặc trốn tránh, làm cho con lâm vào tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà vẫn tiếp tục vi phạm, có thể bị áp dụng các hình phạt từ phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 02 năm, cho đến phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

Cần lưu ý rằng, nghĩa vụ cấp dưỡng cho con sau ly hôn không tự động chấm dứt khi người có nghĩa vụ tái hôn, có con riêng, chuyển nơi cư trú hoặc không còn trực tiếp gặp gỡ con. Việc cho rằng bị cản trở quyền thăm nom con cũng không phải là căn cứ hợp pháp để ngừng cấp dưỡng. Khi quyền lợi của con bị xâm phạm, người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án, đề nghị xử phạt vi phạm hành chính và trong trường hợp đủ điều kiện, có thể tố giác hành vi trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng để xem xét trách nhiệm hình sự.

Tóm lại, không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn là hành vi vi phạm pháp luật, có thể bị xử phạt tiền hành chính và trong trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm được Bộ luật Hình sự quy định thì còn bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc cấp dưỡng không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là nghĩa vụ gắn liền với quyền làm cha, làm mẹ đối với con, nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em sau khi gia đình tan vỡ.

Luật sư Lê Minh Hương – Công ty Luật Hợp danh FDVN